Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 36/1. maddesinde yer alan "Divan'ın yargı yet… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası Adalet Divanı ( $UAD$ ) Statüsü’nün $36/1.$ maddesinde yer alan "Divan'ın yargı yetkisi, tarafların kendisine sundukları tüm davaları ve Birleşmiş Milletler ( $BM$ ) Şartı'nda veya yürürlükteki antlaşma ve sözleşmelerde özel olarak öngörülmüş tüm konuları kapsar." hükmü uyarınca; bir uyuşmazlık henüz ortaya çıkmadan önce bir antlaşmaya eklenen hükümle Divan'ın yetkisinin tanınması usulü aşağıdakilerden hangisidir?

Antlaşma Kaydı ( $Compromissory$ $Clause$ )Cevap
B
İhtiyari Kayıt ( $Optional$ $Clause$ )
C
Tahkimname ( $Special$ $Agreement$ / $Compromis$ )
D
Uzatılmış Yargı Yetkisi ( $Forum$ $Prorogatum$ )
E
Danışma Görüşü ( $Advisory$ $Opinion$ )

Cevap

Antlaşma Kaydı (

Compromissory

Clause

) usulüdür.

Doğru cevap olan seçenek, devletlerin henüz bir uyuşmazlık doğmadan önce imzaladıkları bir antlaşmaya (örneğin bir sınır antlaşması veya ticari sözleşme) koydukları ve o antlaşmadan doğacak sorunların

UAD

tarafından çözülmesini öngören 'Antlaşma Kaydı' (

Compromissory

Clause

) usulünü doğru tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

UAD

Statüsü madde

36/1.

hükmünü analiz etmek.

Maddenin "yürürlükteki antlaşma ve sözleşmelerde özel olarak öngörülmüş tüm konular" ifadesini içerdiği görülür.

Bu ifade, uyuşmazlık öncesinde yapılan antlaşmaların Divan'a yetki verebileceğini belirtir.

Uyuşmazlık öncesi ve sonrası rıza yöntemlerini ayırt etmek.

Uyuşmazlık öncesi rıza ya tek taraflı beyanla (İhtiyari Kayıt) ya da antlaşma maddesiyle (Antlaşma Kaydı) olur.

Tahkimname uyuşmazlık sonrası rıza için kullanılır.

Doğru terimi tanımlamak.

Bir antlaşma içine yerleştirilen yetki hükmüne "Antlaşma Kaydı" denir.

Bu yöntem, belirli bir antlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından doğacak ihtilafları önceden Divan'a havale eder.

Anahtar Kavram

UAD Yargı Yetkisinin Tesis Yöntemleri (Antlaşma Kaydı vs. Tahkimname vs. İhtiyari Kayıt)

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular