Uluslararası Adalet Divanı'nın () yargı yetkisinin tesis edilmesinde rıza prensibi esastır. Normal şartlarda bu rıza, uyuşmazlık öncesinde bir antlaşma hükmü () veya Divan Statüsü'nün . maddesi uyarınca yapılan bir beyanla () verilir. Ancak taraflar arasında önceden böyle bir rıza tesis edilmemiş olsa dahi, davacı devletin başvurusu üzerine davalı devletin Divan'ın yetkisine itiraz etmeksizin uyuşmazlığın esasına ilişkin savunma yapması veya bu yetkiyi açıkça tanıması durumunda Divan'ın yargı yetkisi doğmuş kabul edilir.
Uluslararası hukukta bu şekilde yargı yetkisinin sonradan veya zımnen tesis edilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- ATahkimname ()
- Forum ProrogatumCevap
- CZorunlu Yargı Yetkisi ()
- DHakkaniyet ve Nisfet ()
- Eİhtiyati Tedbir ()
Cevap
Uluslararası hukukta, taraflar arasında önceden bir yetki anlaşması olmamasına rağmen davalı devletin yargı yetkisine itiraz etmeyerek esasa girmesi durumu 'Forum Prorogatum' olarak adlandırılır.
Forum Prorogatum, bir devletin aleyhine açılan bir davada Divan'ın yargı yetkisine itiraz etmek yerine uyuşmazlığın esasına girerek savunma yapması veya Divan'a gönderdiği bir yazıyla bu uyuşmazlık için yetkiyi kabul ettiğini bildirmesiyle oluşur. Bu durum, rıza prensibinin esnek bir uygulamasını temsil eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Forum Prorogatum (UAD Yargı Yetkisinin Sonradan Kabulü)
İpuçları
1
UAD'nin yargı yetkisi için devletlerin rızasının davanın açılmasından 'önce' mi yoksa 'sonra' mı verildiğine dikkat edin.
2
Davalı devletin yargı yetkisine itiraz etme hakkı varken uyuşmazlığın esasına girmesi, 'zımni' bir rıza olarak kabul edilir.
3
Bu kavram Latince olup, bir mahkemenin yetkisinin tarafların tutumuyla o dava için geçerli hale gelmesini ifade eder.
Daha Fazla Pratik
Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi türlerini (Zorunlu Yargı Yetkisi, Tahkim Şartı, Tahkimname ve Forum Prorogatum) bir tablo üzerinde karşılaştırarak çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s