"Nova" adlı siyasi varlık, sınırları belirli bir coğrafi alanda yerleşik bir nüfus üzerinde etkin bir fiili hakimiyet kurmuş; kendi anayasal düzenini tesis ederek yasama, yürütme ve yargı organlarını faaliyete geçirmiştir. Ancak Nova, kabul ettiği anayasasında, savunma ve tüm dış politika yetkilerini münhasıran komşusu olan "Magna" devletine devrettiğini, kendi adına uluslararası antlaşma yapma veya herhangi bir uluslararası örgüte üye olma ehliyetinin bulunmadığını açıkça düzenlemiştir.
Modern uluslararası hukukun kuralları çerçevesinde, Nova'nın hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Diğer uluslararası süjelerle bağımsız hukuki ilişkilere girme kapasitesinden yoksun olduğu için, uluslararası hukukun tam ehliyetli asli bir kişisi (devlet) olarak nitelendirilemez.Cevap
- BDiğer devletlerin Nova'yı diplomatik olarak tanıması halinde, eksik olan uluslararası ilişki kurma kapasitesi telafi edilmiş olur ve Nova kurucu etkiyle devlet statüsü kazanır.
- CDış yetkilerin devredilmiş olması Nova'nın devlet tüzel kişiliğini etkilemez; bu husus yalnızca Nova'daki mevcut hükümetin uluslararası alanda tanınması sorununu teşkil eder.
- DUluslararası hukukta devletin varlık kazanması objektif unsurlardan ziyade diğer devletlerin iradesine bağlı olduğundan, Magna'nın rızası Nova'nın devlet olması için tek kurucu unsurdur.
- ENova'nın anayasal düzenindeki bu vesayet ilişkisi sebebiyle, uluslararası toplumun Nova'yı bir devlet olarak tanıması, zorunlu olarak onun mevcut hükümetini de meşru kabul ettiği anlamına gelir.
Cevap
Diğer uluslararası süjelerle bağımsız hukuki ilişkilere girme kapasitesinden yoksun olduğu için, uluslararası hukukun tam ehliyetli asli bir kişisi (devlet) olarak nitelendirilemez.
Modern uluslararası hukukta bir siyasi varlığın devlet statüsü kazanabilmesi için 1933 Montevideo Sözleşmesi'nde sayılan dört unsuru bir arada taşıması gerekir: daimi nüfus, belirli bir ülke, teşkilatlı hükümet ve diğer devletlerle ilişkiye girme kapasitesi (bağımsızlık/dış egemenlik). Verilen olayda Nova; nüfus, ülke ve otorite (hükümet) unsurlarına fiilen sahip olsa da, dış politika ve uluslararası ilişkilerde tamamen Magna devletine bağımlı kılındığı için devlet olmanın en temel şartlarından olan 'diğer süjelerle ilişkiye girme kapasitesi'nden hukuken yoksundur. Bu kapasite eksikliği, onun uluslararası hukukun asli süjesi olan bağımsız bir devlet olarak nitelendirilmesini kesin olarak engeller.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin Kurucu Unsurları ve Açıklayıcı Tanıma Teorisi