Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

Birleşmiş Milletler (BMBM) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı VIVI. Bölümü'nde yer alan 3434. madde uyarınca, Güvenlik Konseyi'nin sahip olduğu "inceleme" (soruşturma) yetkisinin kapsamı ve uygulanmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Güvenlik Konseyi'nin bu yetkiyi kullanabilmesi için uyuşmazlığın taraflarından en az birinin resmi talepte bulunması ön koşuldur.
  2. B
    Söz konusu inceleme yetkisinin kullanılabilmesi için uyuşmazlığın taraflarının tamamının bu sürece açık rıza göstermesi zorunludur.
  3. Güvenlik Konseyi, herhangi bir uyuşmazlığı veya sürtüşmeye yol açabilecek durumu, devamının uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürüp düşürmediğini saptamak amacıyla kendiliğinden inceleyebilir.Cevap
  4. D
    Bu madde kapsamında yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlığın esasına dair verilen kararlar, taraflar için 2525. madde uyarınca hukuken bağlayıcı ve zorunludur.
  5. E
    İnceleme yetkisinin kullanılabilmesi için uyuşmazlığın taraflarının Güvenlik Konseyi'nin zorunlu yargı yetkisini önceden kabul etmiş olmaları gerekir.

Cevap

Güvenlik Konseyi'nin herhangi bir uyuşmazlığı veya durumu, uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürüp düşürmediğini saptamak amacıyla kendiliğinden (resen) inceleyebileceği yönündeki seçenek doğrudur.
Doğru cevap, Güvenlik Konseyi'nin herhangi bir uyuşmazlığı veya sürtüşmeye yol açabilecek durumu, barış ve güvenliği tehlikeye düşürüp düşürmediğini saptamak amacıyla resen (kendiliğinden) inceleyebileceğini belirten seçenektir. BMBM Antlaşması'nın 3434. maddesi, Konsey'e bu konuda geniş bir takdir yetkisi tanıyarak uluslararası güvenliğin korunmasında proaktif bir rol yüklemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın 34. maddesinin hukuki çerçevesini belirlemek.
Bu maddenin Güvenlik Konseyi'ne uyuşmazlıkları ve durumları 'inceleme' (investigation) yetkisi tanıdığı saptanır.
Sorunun yasal dayanağını ve Konsey'in temel yetki alanını anlamak için gereklidir.
2
Konsey'in inceleme başlatma usulünü (resen vs. talep üzerine) analiz etmek.
Madde metninde 'inceleyebilir' (may investigate) ifadesinin kullanıldığı ve bir ön şart (başvuru veya rıza) aranmadığı görülür.
Siyasi organ olan Güvenlik Konseyi'nin, yargısal veya hakemlik organlarından ayrılan 'resen hareket etme' kabiliyetini doğrulamak için gereklidir.
3
VI. Bölüm kapsamındaki kararların hukuki niteliğini değerlendirmek.
İnceleme yetkisinin amacının uyuşmazlığın barışı tehdit edip etmediğini 'saptamak' olduğu, ancak taraflara zorla bir çözüm dayatma yetkisi vermediği (tavsiye niteliği) anlaşılır.
Chapter VI ve Chapter VII arasındaki temel farkı (tavsiye vs. bağlayıcılık) ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Güvenlik Konseyi'nin Soruşturma/İnceleme Yetkisi (Madde 34)

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'nin Madde 34 kapsamında yaptığı saptamanın, Madde 39'daki (Bölüm VII) 'barışın tehdidi' tespitiyle olan ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm