Examkin

Soru

Zorluk: ZorBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukukta bireylerin (gerçek kişilerin) hukuki statüsüyle ilgili şu değerlendirmeler yapılmaktadır:

I. Bireylerin uluslararası ceza mahkemeleri nezdinde soykırım veya insanlığa karşı suçlardan doğrudan sorumlu tutulabilmeleri "pasif ehliyet" kapsamında değerlendirilir.
II. Bireylerin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) gibi uluslararası yargı organlarına doğrudan başvuruda bulunabilmeleri "aktif ehliyet"in bir tezahürüdür.
III. Bireylerin sahip olduğu bu hak ve sorumluluklar, onları uluslararası hukukun devletlerle eş düzeyde "asli ve tam" süjesi haline getirmiştir.
IV. Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin ortak iradesi ve antlaşmalarla belirlendiği için "türev" (derivative) bir nitelik taşır.

Buna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin modern karakterini ve sınırlarını doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve IV
  3. I, II ve IVCevap
  4. D
    II, III ve IV
  5. E
    I, II, III ve IV

Cevap

Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği; hak talep edebilmeleri (aktif ehliyet), cezai sorumluluk altına girmeleri (pasif ehliyet) ve bu statünün devlet iradesine dayalı (türev) olması özelliklerini bir arada taşır; ancak bu durum onları asli süje yapmaz.
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, modern hukukta kabul edilmekle birlikte iki temel sınıra sahiptir: Kaynağı devletlerin iradesi olduğu için 'türev'dir (IV) ve devletlerin sahip olduğu tüm hak ve yetkilere (antlaşma yapma, savaş açma vb.) sahip olmadıkları için 'sınırlı'dır. Bireyin hak araması (aktif ehliyet - II) ve cezai sorumluluğu (pasif ehliyet - I) bu sınırlı kişiliğin unsurlarıdır. Dolayısıyla I, II ve IV numaralı ifadeler bu statüyü doğru yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif ve pasif ehliyet kavramlarını analiz et.
Bireyin AİHM'e başvurması aktif, uluslararası suçlardan yargılanması ise pasif ehliyettir. (I ve II doğru)
Bireyin uluslararası hukukta doğrudan hak ve sorumluluk sahibi olabildiğini doğrulamak için gereklidir.
2
Uluslararası hukuk kişiliğinin kaynağını sorgula.
Bireyin kişiliği devletlerin iradesinden ve antlaşmalardan doğar, bu yüzden 'türev'dir. (IV doğru)
Kişiliğin niteliğinin (asli/türev) belirlenmesi süje ehliyetinin sınırlarını çizer.
3
Devletlerle olan hiyerarşik farkı değerlendir.
Bireyler devletlerle eş düzeyde 'asli ve tam' süje değildir; süjelikleri sınırlıdır. (III yanlış)
Asli süjeliğin sadece devletlere (ve bazen uluslararası örgütlere farklı düzeyde) özgü olduğu kuralını hatırlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Bireyin Uluslararası Hukuktaki Türev ve Sınırlı Süjeliği

Daha Fazla Pratik

Bireylerin uluslararası sorumluluğu kapsamında Nuremberg ve Tokyo mahkemelerinin 'kişisel ceza sorumluluğu' ilkesine katkısını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Bu konudan daha fazla soru