A Devleti, B Devleti mahkemelerinde bir özel hukuk kişisi tarafından açılan tazminat davasında yargı bağışıklığından (immunity from jurisdiction) açıkça feragat etmiş ve yapılan yargılama sonucunda tazminat ödemeye mahkûm edilmiştir. Davacı, söz konusu mahkeme kararının infazını sağlamak amacıyla A Devleti'nin B Devleti sınırları içerisinde bulunan ve diplomatik misyonun kullanımına tahsis edilmiş olan taşınmazları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
Uluslararası hukukta devletin bağışıklıkları rejimi çerçevesinde, bu hukuki durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AYargı bağışıklığından feragat edilmesi, davanın tüm aşamalarını ve icra sürecini de kapsadığından mahkeme kararı doğrudan icra edilebilir.
- İcra bağışıklığı yargı bağışıklığından bağımsızdır ve yargılamaya rıza gösterilmesi, kural olarak cebri icra önlemlerine de rıza gösterildiği şeklinde yorumlanamaz.Cevap
- CDevletin özel hukuk nitelikli işlemlerinden (jure gestionis) doğan borçları söz konusu olduğunda, kamu hizmetine tahsis edilmiş mallar üzerinde de rıza aranmaksızın ihtiyati haciz uygulanabilir.
- DMahkeme kararı kesinleştiği andan itibaren, yabancı devletin ilgili ülkedeki tüm taşınmazları üzerindeki icra bağışıklığı uluslararası teamül hukuku gereği kendiliğinden sona erer.
- EB Devleti, karşılıklılık ilkesini işleterek A Devleti'nin rızası olmasa dahi askeri veya diplomatik amaçlı olmayan tüm malvarlığına el koyabilir.
Cevap
İcra bağışıklığının yargı bağışıklığından bağımsız bir hukuki kurum olduğu ve birinden feragat edilmesinin diğerinden de feragat edildiği anlamına gelmeyeceği yönündeki ifade doğrudur.
Doğru seçenek, icra bağışıklığının yargı bağışıklığından bağımsız olduğunu ve yargılamaya gösterilen rızanın icra işlemlerini kapsamadığını belirtmektedir. Uluslararası hukukta 'feragatlerin bağımsızlığı' ilkesi uyarınca, bir devlet yabancı bir mahkemenin kendisini yargılamasına izin verse dahi, bu durum o devletin malvarlığına el konulmasına rıza gösterdiği anlamına gelmez. Özellikle diplomatik amaçlara tahsis edilmiş mallar üzerinde icra işlemi yapılabilmesi için devletin bu konuda çok daha spesifik ve açık bir feragat beyanı bulunmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Feragatlerin Bağımsızlığı İlkesi (Separability of Waivers)
İpuçları
1
Yargılamaya rıza göstermekle, devletin mallarına el konulmasına rıza göstermek aynı şey midir?
2
Diplomatik amaçlı kullanılan bir binanın, ticari bir maldan farkını ve uluslararası hukuktaki dokunulmazlık seviyesini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Devletin Merkez Bankası varlıklarının icra bağışıklığı konusundaki özel ve mutlak koruma statüsünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s