Uluslararası hukukta devlet görevlilerinin sahip olduğu yargı bağışıklıkları; devletin en üst düzey temsilcilerine tanınan "kişisel bağışıklık" (ratione personae) ve tüm devlet görevlilerini kapsayan "işlevsel bağışıklık" (ratione materiae) olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu bağışıklık türlerinin kapsamı ve sürekliliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İşlevsel bağışıklık, devlet adına gerçekleştirilen resmi fiilleri kapsamına alır ve görevlinin görev süresi sona erse dahi bu fiiller bakımından koruma sağlamaya devam eder.Cevap
- BKişisel bağışıklık, görevlinin görevinden ayrılmasından sonra da görev süresi içinde gerçekleştirdiği tüm 'özel' nitelikli fiiller için mutlak koruma sağlamayı sürdürür.
- CKişisel bağışıklık sadece resmi sıfatla yapılan işlemleri korurken; işlevsel bağışıklık hem resmi hem de özel tüm faaliyetleri koruma altına alan daha geniş bir bağışıklıktır.
- DUluslararası teamül hukukuna göre, devletin tüm bakanları ve üst düzey bürokratları görev süreleri boyunca kişisel bağışıklığın sağladığı mutlak dokunulmazlıktan yararlanır.
- Eİşlevsel bağışıklık, devlet görevlisinin gerçekleştirdiği insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları gibi ağır ihlallerde de yabancı devlet mahkemeleri önünde mutlak bir engel teşkil eder.
Cevap
İşlevsel bağışıklık, devlet adına gerçekleştirilen resmi fiilleri kapsamına alır ve görevlinin görev süresi sona erse dahi bu fiiller bakımından koruma sağlamaya devam eder.
İşlevsel bağışıklık (ratione materiae), devlet adına hareket eden tüm görevlilerin resmi işlemlerini korur. Bu koruma, işlem 'devlete' ait kabul edildiği için kişi görevden ayrılsa bile o resmi işlem bazında devam eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yargı Bağışıklığı Türleri (Ratione Personae ve Ratione Materiae)
İpuçları
1
Bağışıklığın 'kişiye mi' yoksa 'yapılan işleme mi' bağlı olduğunu düşünün.
2
Dışişleri Bakanı görevden ayrıldıktan sonra, görevdeyken yaptığı resmi bir antlaşma için mi yoksa aldığı özel bir gayrimenkul davası için mi yargılanabilir?
Daha Fazla Pratik
UAD'nin 2002 Yerodia Kararı'nda bağışıklık ile sorumluluk (impunity) arasındaki ayrımı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s