Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü ve uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, Diva… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası Adalet Divanı ( $UAD$ ) Statüsü ve uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, Divan’ın çekişmeli bir uyuşmazlığı inceleyip karara bağlayabilmesi için uyuşmazlığın tarafları olan devletlerin rızasının bulunması zorunludur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Divan’ın yargı yetkisinin tesis edilmesini sağlayan geçerli hukuki yöntemlerden biri değildir?

A
Uyuşmazlık tarafları arasında imzalanan özel bir tahkimname ( $special$ $agreement$ ) ile konunun Divan'a sunulması
B
Yürürlükteki bir antlaşmada yer alan ve gelecekte doğabilecek uyuşmazlıklar için Divan'ı yetkili kılan yargı yetkisi kaydı ( $compromissory$ $clause$ )
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, bir uyuşmazlığın çözümü için taraflara Divan’a başvurmalarını tavsiye eden $VI.$ Bölüm kapsamındaki kararıCevap
D
Devletlerin, Divan Statüsü’nün $36/2.$ maddesi uyarınca önceden yaptıkları tek taraflı zorunlu yargı yetkisi beyanları ( $optional$ $clause$ )
E
Davalı devletin, aleyhine açılan bir davada yetki itirazında bulunmaksızın davanın esasına ilişkin savunma yapması ( $forum$ $prorogatum$ )

Cevap

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin

VI.

Bölüm kapsamındaki tavsiye kararları, Divan'ın yargı yetkisini otomatik olarak tesis etmez.

Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi, devletlerin egemenlik hakları gereği rızaya dayanır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlıkların barışçıl çözümüyle ilgili olan

VI.

Bölüm altındaki kararları tavsiye mahiyetindedir. Bu tavsiyeler devletleri uyuşmazlığı Divan'a götürmeye teşvik edebilir ancak devletler tarafından Divan'ın yetkisi ayrı bir işlemle (rıza beyanıyla) kabul edilmedikçe Divan davaya bakamaz.

Adım Adım Çözüm

UAD'ın yargı yetkisinin rızai niteliğini hatırla

Divan'ın bir davaya bakabilmesi için egemen devletlerin rızasının (açık, zımni, önceden veya uyuşmazlık sonrası) olması şarttır.

Uluslararası hukukta zorunlu bir üst yargı mercii yoktur; yargı yetkisi devletlerin iradesine dayanır.

Seçeneklerdeki rıza türlerini analiz et

Tahkimname (ad hoc rıza), Antlaşma kaydı (önceden rıza), İhtiyari Kayıt (tek taraflı genel rıza) ve Forum Prorogatum (zımni rıza) geçerli yöntemlerdir.

Bu yöntemlerin tamamı doğrudan veya dolaylı olarak devletin iradesini yansıtır.

BM Güvenlik Konseyi kararlarının hukuki etkisini değerlendir

Güvenlik Konseyi'nin

VI.

Bölüm kararları 'tavsiye' niteliğindedir. Bu tavsiyeler, devletlerin Divan'a gitme konusundaki iradesinin yerini tutmaz.

Korfu Kanalı davasında da teyit edildiği üzere, Konsey tavsiyesi tek başına yargı yetkisi doğurmak için yeterli değildir.

Anahtar Kavram

UAD Yargı Yetkisinin Rızai Niteliği

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular