Soru

Zorluk: OrtaDevlet Kavramı ve Unsurları

1933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi'nde bir siyasi topluluğun 'devlet' sıfatını kazanabilmesi için; belirli bir ülke, sürekli bir nüfus, egemen bir hükümet ve diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi unsurlarının bir arada bulunması öngörülmüştür. Bu unsurlardan 'diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi' (capacity to enter into relations) kriteri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu kapasite, ancak diğer devletlerin o topluluğu hukuken tanımasıyla (kurucu teori) kazanılan bir yetkidir.
  2. B
    Bu kriter, devletin iç işleyişindeki demokratik meşruiyetini ve anayasal düzenini ifade eder.
  3. Bu kriter, siyasi topluluğun başka bir devletin hukuki otoritesi altında olmaksızın dış dünyayla bağımsız hareket edebilme yeteneğini simgeler.Cevap
  4. D
    Bir topluluğun bu kapasiteye sahip sayılması için Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından üyeliğe kabul edilmiş olması şarttır.
  5. E
    Bu kapasite, açıklayıcı teori uyarınca devletin kurucu maddi unsurları arasında değil, devletin bir yetkisi olarak kabul edilir.

Cevap

Dış ilişkiler kurma kapasitesi kriteri, siyasi topluluğun başka bir devletin hukuki otoritesi altında olmaksızın dış dünyayla bağımsız hareket edebilme yeteneğini simgeler.
Dış ilişkiler kurma kapasitesi, uluslararası hukukta bir siyasi topluluğun başka bir devletin (himaye veya vesayet gibi) hukuki otoritesine tabi olmadan, kendi adına uluslararası antlaşmalar yapabilme ve diplomatik ilişkiler yürütebilme yeteneğidir. Bu durum, devletin 'bağımsızlık' ve 'egemenlik' vasıflarının bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Montevideo Sözleşmesi kriterlerini hatırla.
Ülke, nüfus, hükümet ve dış ilişkiler kurma kapasitesi.
Sorunun temel dayanağı olan kurucu unsurları belirlemek gerekir.
2
'Dış ilişkiler kurma kapasitesi' kavramını analiz et.
Bu kavram, hukuki anlamda bağımsızlığı (sovereignty/independence) ifade eder.
Kapasite, sadece teknik bir işlem değil, bir egemenlik göstergesidir.
3
Tanıma teorileri ile unsurlar arasındaki ilişkiyi kur.
Açıklayıcı teoriye göre unsurlar varsa devlet vardır; tanıma şart değildir.
Tanımanın (kurucu teori) bir unsur olarak dayatılmasının yanlışlığını saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Montevideo Sözleşmesi Devlet Olma Kriterleri

İpuçları

1
Montevideo Sözleşmesi'nin 3. maddesinde 'Devletin siyasi varlığı tanımdan bağımsızdır' ifadesinin ne anlama geldiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kurucu ve açıklayıcı tanıma teorileri arasındaki farkları ve 'devletin sürekliliği' ilkesini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla