Soru

Zorluk: OrtaYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'ne göre, Divan'da görülmekte olan bir davada taraflardan birinin uyruğunda bir hâkimin heyet içinde bulunması durumunda, heyette kendi uyruğunda hâkim bulunmayan tarafın sahip olduğu haklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Heyette kendi uyruğunda hâkim bulunmayan taraf, dilerse kendi seçtiği bir kişiyi "hâkim-i mahsus" (ad hoc hâkim) sıfatıyla heyete dahil edebilir.Cevap
  2. B
    Mevcut hâkimin tarafsızlığını koruyamayacağı gerekçesiyle davanın görülmesi sırasında heyetten çekilmesi ve davanın kalan hâkimlerle sürdürülmesi zorunludur.
  3. C
    Dava, Divan'ın yargı yetkisinden çıkarılarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından belirlenecek bir tahkim heyetine devredilir.
  4. D
    Tarafların uyruğundaki hâkimin sadece duruşmaları izleme hakkı olup, hüküm aşamasında oy kullanma hakkı elinden alınır.
  5. E
    Heyette uyruğu bulunan tarafın hâkimi, diğer tarafın itirazı halinde davadan el çektirilir ve yerine Genel Kurul tarafından yeni bir hâkim atanır.

Cevap

Heyette kendi uyruğunda hâkim bulunmayan tarafın, dilerse kendi seçtiği bir kişiyi "hâkim-i mahsus" (ad hoc hâkim) sıfatıyla heyete dahil edebileceği ifadesi doğrudur.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 31. maddesine göre, taraflardan birinin uyruğunda bir hâkimin heyette yer alması durumunda, diğer tarafın da kendi seçtiği bir kişiyi (kendi uyruğunda olması şart değildir) heyete dahil etme hakkı bulunur. Bu kişiye 'hâkim-i mahsus' (ad hoc hâkim) denir ve bu hâkim, davanın esası hakkında diğer asıl hâkimlerle eşit haklara sahip olarak oy kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Divan heyetinin kompozisyonunu analiz et.
Normal şartlarda Divan 15 asıl hâkimden oluşur.
Uyuşmazlık taraflarının Divan'da temsil edilip edilmediğinin belirlenmesi gerekir.
2
UAD Statüsü'nün 31. maddesindeki "Hâkim-i Mahsus" (Ad Hoc Hâkim) kuralını uygula.
Eğer bir tarafın uyruğunda hâkim varsa ve diğer tarafın yoksa, eksik olan tarafa bir kişi seçme hakkı tanınır.
Hukuk yargılamasında taraflar arasında silahların eşitliği ve hakkaniyetin sağlanması amaçlanır.
3
Seçilen hâkimin yetkilerini belirle.
Hâkim-i mahsus, diğer hâkimlerle tamamen eşit şartlarda oy kullanır ve müzakerelere katılır.
Ad hoc hâkimlik, geçici bir görevlendirme olsa da asıl hâkimlik statüsündeki tüm hakları içerir.

Anahtar Kavram

Hâkim-i Mahsus (Ad Hoc Hâkim) Kurumu

Daha Fazla Pratik

UAD'nin danışma görüşü (advisory opinion) yetkisinde hâkim-i mahsus atanıp atanamayacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla