Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu' taslak maddelerine göre, bir devletin 'zaruret hali' (necessity) mazeretine dayanarak bir fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldırabilmesi için belirli şartların varlığı gereklidir. Buna göre, bir devletin zaruret hali mazeretine dayanarak sorumluluktan kurtulmasını kesin olarak engelleyen durum aşağıdakilerden hangisidir?
- Gerçekleştirilen fiilin, uluslararası hukukun emredici bir kuralı (jus cogens) ile çatışmasıCevap
- BSöz konusu fiilin, devletin iradesi dışında gerçekleşen ve ifayı maddi olarak imkansız kılan mücbir bir sebebe dayanması
- Cİlgili devletin, zaruret halinin ortaya çıkmasına kendi eylemleriyle herhangi bir şekilde katkıda bulunmamış olması
- DZaruret halinin dayandığı tehlikenin, devletin hayati bir ekonomik menfaatini ağır ve yakın bir şekilde tehdit etmesi
- EYükümlülüğün ihlal edildiği devletin, bu işleme önceden açık bir rıza göstermemiş olması
Cevap
Gerçekleştirilen fiilin, uluslararası hukukun emredici bir kuralı (jus cogens) ile çatışması, zaruret hali de dahil olmak üzere tüm hukuka aykırılığı ortadan kaldıran haller için mutlak bir engel teşkil eder.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 26. maddesi uyarınca, hiçbir hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hal (rıza, meşru müdafaa, karşı önlemler, mücbir sebep, tehlike hali veya zaruret hali), uluslararası hukukun genel emredici bir normundan (jus cogens) kaynaklanan bir yükümlülüğe aykırı fiili meşrulaştıramaz. Dolayısıyla, bir devletin zaruret hali mazeretiyle yaptığı eylem bir jus cogens normunu (örneğin kuvvet kullanma yasağı veya temel insan hakları) ihlal ediyorsa, bu mazeret hukuken geçersizdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Cogens ve Zaruret Hali İlişkisi
Daha Fazla Pratik
ILC taslak maddelerindeki 'Tehlike Hali' (Distress) ile 'Zaruret Hali' (Necessity) arasındaki 'insan hayatı' vs 'devlet menfaati' ayrımını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s