Examkin

Soru

Zorluk: ZorUluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

1949 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini" (Reparation for Injuries) danışma görüşünde Uluslararası Adalet Divanı, Birleşmiş Milletler'in (BM) uluslararası hukuk kişiliğini değerlendirirken, bu kişiliğin sadece üye devletlerin iradesine dayalı "sübjektif" bir nitelikten öte, "objektif" bir nitelik taşıdığını belirtmiştir. Divan'ın bu tespitiyle vurgulanan "objektif hukuk kişiliği" kavramının en temel hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Örgütün, BM üyesi olmayan veya örgütü hukuken tanımayan üçüncü devletlere karşı da uluslararası haklar ileri sürebilmesi ve tazminat talebinde bulunabilmesiCevap
  2. B
    Örgütün, devletlerin sahip olduğu "asli" ve "genel" nitelikli egemenlik yetkilerine bütünüyle sahip olduğunun ve devletlerle tam bir statü eşitliği içinde bulunduğunun kabul edilmesi
  3. C
    Örgütün yetkilerinin sadece kurucu antlaşmada açıkça (expressis verbis) sayılan alanlarla sınırlı olması ve "fonksiyonel gereklilik" ilkesinin reddedilmesi
  4. D
    Örgüt hukuk kişiliğinin, sadece örgütün kuruluşuna rıza gösteren devletler arasındaki hukuki bağlar çerçevesinde geçerli bir "iç hukuk" düzenlemesi olarak kalması
  5. E
    Örgütün "jus tractatuum" (antlaşma yapma yetkisi) kapasitesinin, sadece teknik nitelikteki idari düzenlemelerle sınırlı olup siyasi içerikli uluslararası antlaşmaları kapsamaması

Cevap

Objektif hukuk kişiliği kavramının temel sonucu, örgütün kendisini tanımayan veya üye olmayan üçüncü devletlere karşı da uluslararası hak iddia edebilmesi ve tazminat talebinde bulunabilmesidir.
Uluslararası Adalet Divanı'na göre Birleşmiş Milletler, uluslararası toplumun çok geniş bir kesimini temsil ettiği için sahip olduğu hukuk kişiliği objektif bir nitelik arz eder. Bunun en somut sonucu, örgütün sadece üye devletlerle sınırlı kalmayıp, üye olmayan veya örgütü tanımayan 'üçüncü devletlere' karşı da uluslararası düzeyde hak ileri sürebilmesi, diplomatik koruma işletebilmesi ve tazminat davası açabilmesidir. Bu durum, örgütün bağımsız bir uluslararası süje olduğunun kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
1949 tarihli Reparation for Injuries davasının temel sonucunu analiz etmek
Divan, BM'nin sadece üyeleri için değil, tüm devletler için geçerli bir hukuk kişiliği olduğunu saptamıştır.
Dava, BM'nin üye olmayan bir devlete (İsrail) karşı tazminat davası açıp açamayacağı üzerine kuruludur.
2
Objektif ve sübjektif hukuk kişiliği farkını ayırt etmek
Sübjektif kişilik sadece üyeler arası rızaya dayanırken, objektif kişilik uluslararası toplumun büyük çoğunluğunun iradesini yansıttığı için herkes için geçerlidir.
BM'nin küresel niteliği ve üye sayısı, onun kişiliğine objektif bir karakter kazandırmaktadır.
3
Fonksiyonel gereklilik ilkesini uygulamak
Örgütün bu kişiliğe sahip olmasının temelinde, barış ve güvenliği sağlama görevini yerine getirebilme ihtiyacı yatar.
Bu ilke, örgütün görevlerini yapabilmesi için gerekli olan yetkilerin (claim capacity dahil) varlığını zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Uluslararası Örgütlerin Objektif Hukuk Kişiliği ve Fonksiyonel Gereklilik

Daha Fazla Pratik

Uluslararası örgütlerin zımni yetkiler (implied powers) teorisinin BM Şartı çerçevesindeki uygulamalarını inceleyen diğer soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Bu konudan daha fazla soru