Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Uluslararası hukukta devletin sorumluluğunu ortadan kaldıran hallerden biri olan "rıza" (consent), Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan taslak maddelerde düzenlenmiştir. Buna göre, bir devletin rızasının, başka bir devletin fiilinin hukuka aykırılığını ortadan kaldırabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

  1. A
    Rızanın, hiyerarşik olarak emredici uluslararası hukuk kurallarından (jus cogens) daha üst bir statüde bulunması
  2. B
    Rızanın, hukuka aykırı fiil gerçekleştikten sonra sorumluluğu kaldırmak amacıyla beyan edilmesi
  3. Rızanın, fiilin sınırları içinde kalması ve emredici bir hukuk kuralını (jus cogens) ihlal etmemesiCevap
  4. D
    Rızanın geçerliliği için mutlaka Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanmış bir belgeye dayanması
  5. E
    Rızanın, sadece diplomatik temsilcilerin yargı bağışıklıklarının kaldırılmasına yönelik olması

Cevap

Rızanın, fiilin sınırları içinde kalması ve emredici bir hukuk kuralını (jus cogens) ihlal etmemesi
Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Taslak Maddeleri Madde 20'ye göre, bir devletin kendisine karşı gerçekleştirilen bir eyleme verdiği rıza, bu eylemin rızanın sınırları içinde kalması kaydıyla hukuka aykırılığı ortadan kaldırır. Ancak Madde 26, hiçbir mazeretin (rıza dahil) emredici normların (jus cogens) ihlalini meşrulaştıramayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramın kaynağını ve tanımını belirle.
ILC Taslak Maddeleri'nin 20. maddesi, geçerli rızayı hukuka aykırılığı kaldıran hallerden biri olarak tanımlar.
Mazeretin hukuki dayanağını ve temel şartlarını anlamak için ilk adımdır.
2
Zamanlama ve geçerlilik şartlarını analiz et.
Rıza, fiilin işlenmesinden önce veya fiil sırasında verilmelidir.
Fiilden sonraki beyanların 'rıza' değil 'feragat' olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Kapsam ve üst hukuk kuralları sınırını değerlendir.
Eylem rızanın sınırlarını aşmamalı ve ILC 26. madde uyarınca emredici bir kuralı (jus cogens) ihlal etmemelidir.
Hukuka aykırılığı kaldıran hallerin sınırlarını belirleyen emredici normların hiyerarşik üstünlüğünü kontrol etmek şarttır.

Anahtar Kavram

Rızanın Geçerlilik Şartları ve Jus Cogens Sınırı

İpuçları

1
Hukuka aykırılığı kaldıran hallerin emredici hukuk kuralları (jus cogens) karşısındaki durumunu hatırlayın.
2
Bir devletin rızasının geçerli olabilmesi için rıza beyanının zamanlaması ve beyan edilen eylemin kapsamı önemlidir.

Daha Fazla Pratik

Rıza ile 'haklardan feragat' (waiver) arasındaki farkı, zamanlama unsuru üzerinden inceleyen benzer bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller