Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (ILC) 'Devletin Uluslararası Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu' taslak maddeleri uyarınca; bir devletin, temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeden korumak amacıyla başka bir devlete karşı olan yükümlülüğünü ihlal etmesi durumunda, 'zaruret hali' (necessity) gerekçesiyle hukuka aykırılığın ortadan kalkması için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?
- Söz konusu fiilin, uluslararası hukukun emredici bir kuralını (jus cogens) ihlal etmemesi ve devletin bu durumun oluşmasına katkıda bulunmamış olmasıCevap
- BDurumun, devletin iradesi dışındaki bir olay nedeniyle yükümlülüğün ifasını maddi olarak imkansız kılan bir 'mücbir sebep' teşkil etmesi
- CDevletin, temel menfaatini korumak için yükümlülüğünü ihlal etmek dışında başka makul ve hukuki seçeneklere de sahip olması
- DZaruret halinin, yükümlülüğün ait olduğu devletin temel bir menfaatine ciddi şekilde zarar verecek olsa dahi öncelikle uygulanması
- EFiilin, emredici bir kuralı (jus cogens) ihlal etse dahi devletin hayatta kalması için mutlak bir savunma mekanizması olarak kabul edilmesi
Cevap
Fiilin emredici bir kuralı (jus cogens) ihlal etmemesi ve devletin bu durumun oluşmasına katkıda bulunmamış olması zorunludur.
Doğru seçenek, ILC'nin 25. ve 26. maddelerinde belirtilen kümülatif şartları yansıtmaktadır. Bir devletin zaruret halini ileri sürebilmesi için, tehlikenin oluşmasına kendi eylemleriyle katkıda bulunmamış olması ve gerçekleştirilen fiilin soykırım yasağı veya kuvvet kullanma yasağı gibi emredici bir kuralı (jus cogens) ihlal etmemesi şarttır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Zaruret Halinin Sınırları: Jus Cogens ve Katkı Kuralı
Daha Fazla Pratik
Karşı önlemler (countermeasures) ile meşru müdafaa arasındaki farkları inceleyerek devlet sorumluluğu konusunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s