Examkin

Soru

Zorluk: ZorYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

1945 yılından önce Milletler Cemiyeti döneminde akdedilmiş ve uyuşmazlıkların çözümü için Sürekli Uluslararası Adalet Divanı'na (SUAD) yetki tanıyan, günümüzde halen yürürlükte olan bir antlaşmanın, Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) karşı ileri sürülmesindeki hukuki durum hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. UAD Statüsü’nün 37. maddesi uyarınca, yürürlükte olan bir antlaşma taraflar arasındaki uyuşmazlığı SUAD’a götürmeyi öngörüyorsa ve bu taraflar UAD Statüsü’ne taraf iseler, söz konusu yetki UAD’a geçmiş sayılır.Cevap
  2. B
    Bu tür antlaşmalar uyarınca UAD'ın yargı yetkisi, tarafların Divan Statüsü'ne taraf olup olmadıklarına bakılmaksızın ve yeni bir rıza beyanına gerek duyulmaksızın kendiliğinden doğar.
  3. C
    SUAD’a yetki tanıyan hükümlerin UAD nezdinde geçerli olabilmesi için, uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra tarafların her bir dava için ayrı bir 'tahkimname' imzalaması zorunludur.
  4. D
    SUAD’a verilen yetkiler, ancak ilgili devletlerin 1945 sonrasında yeni bir “seçimlik şart” (optional clause) beyanında bulunması halinde UAD’a devredilmiş kabul edilir.
  5. E
    BM Şartı uyarınca, SUAD döneminden kalan tüm yetki atıfları günümüzde sadece danışma görüşü talepleri için geçerli olup Divan'ın bağlayıcı karar yetkisini kapsamaz.

Cevap

UAD Statüsü’nün 37. maddesi uyarınca, yürürlükte olan bir antlaşma taraflar arasındaki uyuşmazlığı SUAD’a götürmeyi öngörüyorsa ve bu taraflar UAD Statüsü’ne taraf iseler, uyuşmazlık UAD’a götürülür.
Doğru yanıt, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 37. maddesinde düzenlenen halefiyet kuralını yansıtmaktadır. Bu hükme göre, Milletler Cemiyeti veya SUAD'a yapılan atıflar, taraflar UAD Statüsü'ne taraf oldukları sürece UAD'a yapılmış sayılarak hukuki boşluk oluşması engellenmiş ve yargısal süreklilik sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sürekli Uluslararası Adalet Divanı'ndan (SUAD) Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) yetki devri mekanizmasını belirlemek.
SUAD ile UAD arasındaki sürekliliğin tesisi için Statü'nün geçiş hükümlerine bakılması gerektiği anlaşıldı.
Mülga bir organa yapılan atıfların mevcut organ bakımından geçerliliğini saptamak.
2
UAD Statüsü'nün 37. maddesinin kapsamını analiz etmek.
37. maddenin, 'yürürlükteki bir antlaşma veya sözleşme' uyarınca SUAD'a yapılan atıfların UAD'a devredilmesini sağladığı tespit edildi.
Antlaşmalar üzerinden sağlanan yargı yetkisinin akıbetini belirlemek.
3
Devir için gereken temel şartları doğrulamak.
Antlaşmanın yürürlükte olması ve tarafların UAD Statüsü'ne (dolayısıyla BM'ye) taraf olması gerektiği doğrulandı.
Hukuki devrin ancak tarafların mevcut hukuk sistemine dahil olmasıyla mümkün olduğunu anlamak.

Anahtar Kavram

Yargı Yetkisinin Halefiyeti (Statü Madde 37)

Daha Fazla Pratik

UAD Statüsü'nün 36/5. maddesi ile 37. maddesi arasındaki temel farkı; birinin tek taraflı beyanları, diğerinin ise antlaşma hükümlerini devralması açısından tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)