Examkin

Soru

Zorluk: KolayDevlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)

Kuzey Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği, uluslararası diplomatik temaslarda bulunacak üst düzey yetkililerinin yargı bağışıklıkları hakkında, Uluslararası Adalet Divanının 2002 tarihli Arrest Warrant (Yerodia) Kararı'ndaki ilkelere dayanan bir bilgi notu hazırlamaktadır. Bu bilgi notunda yetkililerin sahip olduğu kişisel (ratione personae) ve işlevsel (ratione materiae) bağışıklıkların kapsamı, süresi ve sonuçları değerlendirilmiştir.

Hazırlanan bu bilgi notunda yer alan aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanından oluşan 'Trojka', görev süreleri boyunca kişisel bağışıklıktan (ratione personae) yararlanırken; görevden ayrıldıklarında bu mutlak koruma sona erer ve yalnızca görevdeyken yürüttükleri resmi fiillerine yönelik işlevsel bağışıklıkları (ratione materiae) devam eder.Cevap
  2. B
    Bağışıklık kurumu, doğası gereği kişilere mutlak bir cezasızlık (impunity) zırhı sağladığından, üst düzey görevlilerin sıfatları ne olursa olsun uluslararası ceza mahkemelerinde yargılanması hukuken mümkün değildir.
  3. C
    Kişisel bağışıklık (ratione personae) yalnızca Devlet Başkanına özgü bir ayrıcalık olup, Dışişleri Bakanları görevleri süresince de yalnızca resmi işlemlerini kapsayan işlevsel bağışıklıktan (ratione materiae) yararlanırlar.
  4. D
    Devlet görevlilerinin resmi eylemlerinden kaynaklanan işlevsel bağışıklıkları (ratione materiae), görev sürelerinin dolmasıyla birlikte kendiliğinden kalkar ve geçmişteki tüm idari işlemleri diğer devletlerin yargılamasına açık hâle gelir.
  5. E
    Görevdeki bir üst düzey yetkilinin yargılanabilmesi için bağışıklıktan feragat edilmesi şarttır ve uluslararası hukuka göre bu feragat yetkisi yalnızca ilgili yetkilinin şahsına aittir.

Cevap

Trojka üyelerinin görevdeyken kişisel bağışıklıktan yararlandığını, görevden ayrıldıktan sonra ise yalnızca resmi eylemler için işlevsel bağışıklıklarının devam ettiğini belirten değerlendirme doğrudur.
Uluslararası hukukta Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı (Trojka), devletler arası ilişkileri kesintisiz yürütebilmeleri için görevleri süresince hem özel hem de resmi eylemlerini kapsayan mutlak bir kişisel bağışıklığa (ratione personae) sahiptir. Ancak bu görevleri sona erdiğinde, kişisel bağışıklık kalkanı kalkar. Görevden ayrılan bu yetkililer, tıpkı diğer devlet memurları gibi yalnızca görevdeyken devlet adına yaptıkları 'resmi eylemleri' kapsayan işlevsel bağışıklıktan (ratione materiae) yararlanmaya devam ederler. Bu kural, Uluslararası Adalet Divanının 2002 tarihli Arrest Warrant (Yerodia) Kararı'nın temel bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yerodia Kararı'ndaki (2002) bağışıklık rejiminin temel ilkelerini hatırlamak.
Divan; Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı'nı (Trojka) görevdeyken hem resmi hem özel işlemleri için yargıdan muaf tutmuştur (kişisel bağışıklık).
Soruda hazırlanan bilgi notunun temel dayanağı bu uluslararası içtihattır.
2
Bağışıklığın görev sonrasındaki durumunu ve cezasızlık kavramıyla ilişkisini değerlendirmek.
Görev bitince kişisel bağışıklık biter, sadece görevdeki resmi eylemler için işlevsel bağışıklık devam eder. Ayrıca bağışıklık, cezasızlık (impunity) demek değildir.
Seçeneklerdeki yanılgıları elemek ve doğru ilkeyi bulmak için bağışıklığın sınırlarının netleştirilmesi gerekir.
3
Seçenekleri analiz etmek.
Sadece görevdeyken mutlak kişisel bağışıklığın varlığını ve görev bitiminde bunun yerini sadece resmi fiiller için işlevsel bağışıklığa bıraktığını ifade eden seçenek kurallara tam uygundur.
Diğer seçenekler feragat makamı, cezasızlık yanılgısı, bağışıklığın süresi ve Trojka'nın kapsamı konularında uluslararası hukuk kurallarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Devlet Görevlilerinin Yargı Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Devlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)