A Devleti, aralarındaki bir sınır uyuşmazlığını Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımak istemektedir. Ancak B Devleti, Divan Statüsü'nün 36/2. maddesindeki Seçimlik Şart bildirisini yapmamıştır ve iki devlet arasında bu konuda bir tahkim anlaşması da bulunmamaktadır. A Devleti buna rağmen tek taraflı bir başvuru ile davayı açar. B Devleti, Divan'ın yetkisiz olduğuna dair bir itirazda bulunmak yerine, Divan'ın tebliğ ettiği dava dilekçesine süresi içinde uyuşmazlığın esasına yönelik hukuki savunmalarını içeren bir cevap dilekçesi sunar.
Buna göre, Divan'ın bu uyuşmazlıkta yargı yetkisini kullanabilmesinin hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- ASeçimlik Şart'ın (Seçimlik Bildirim) geriye dönük olarak yürürlüğe girmesi
- Forum Prorogatum (Uzatılmış yargı yetkisi) ilkesiCevap
- CBirleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı tavsiye kararı
- DHakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) prensibi
- EEmredici kuralların (jus cogens) kendiliğinden yetki doğurması
Cevap
Divan'ın yargı yetkisinin dayanağı, davalı devletin yargılama sürecindeki tutumuyla zımnen rıza göstermesi anlamına gelen 'Forum Prorogatum' ilkesidir.
Forum Prorogatum ilkesi uyarınca, Divan'ın önceden bir yetki temeli bulunmayan bir uyuşmazlıkta, davacı devletin tek taraflı başvurusuna davalı devletin sonradan rıza göstermesiyle (genellikle davanın esasına girerek cevap vermesiyle) yargı yetkisi oluşur. Bu durumda B Devleti'nin esasa yönelik savunma yapması, Divan'ın yetkisini zımnen kabul ettiği anlamına gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Forum Prorogatum (Zımni/Uzatılmış Yargı Yetkisi)
Tahmini Süre:1m 30s