Uluslararası hukukta devlet görevlilerinin yargı bağışıklıkları 'kişisel bağışıklık' (ratione personae) ve 'işlevsel bağışıklık' (ratione materiae) olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Buna göre; troyka (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı) üyesi olmayan ve diplomatik bir statüsü bulunmayan üst düzey bir devlet görevlisinin (örneğin Savunma Bakanı veya Ekonomi Bakanı), yabancı bir devletin ceza yargı yetkisi karşısındaki hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bu görevli, sadece resmi sıfatla gerçekleştirdiği fiiller bakımından işlevsel bağışıklık kapsamında korunur ve bu koruma görev süresi sona erse dahi söz konusu fiiller için devam eder.Cevap
- BGörevde olduğu sürece, troyka üyeleri gibi gerçekleştirdiği her türlü fiil (resmi veya özel) bakımından mutlak bir kişisel bağışıklık kapsamında korunur.
- Cİşlevsel bağışıklık, görevlinin görev süresi içerisinde gerçekleştirdiği hem resmi hem de özel nitelikli tüm fiilleri yabancı yargı yetkisinden muaf tutar.
- Dİlgili görevli, yabancı bir mahkemede yargılanmaya başlandığında, kendi devletinin onayına ihtiyaç duymaksızın şahsen bağışıklığından feragat ederek yargılanmayı kabul edebilir.
- EBu tür görevlilerin bağışıklıkları sadece ikili antlaşmalarla düzenlenebilir; uluslararası teamül hukukunda troyka dışındaki görevliler için herhangi bir bağışıklık kuralı bulunmamaktadır.
Cevap
Troyka üyesi olmayan üst düzey görevliler sadece resmi sıfatla gerçekleştirdikleri fiiller için işlevsel bağışıklığa (ratione materiae) sahiptir ve bu koruma görev sonrası da devam eder.
Uluslararası hukukta, bir devletin en üst düzey üç temsilcisi (Troyka) dışında kalan görevliler, yabancı bir devletin yargı yetkisinden yalnızca resmi görevlerini yerine getirirken gerçekleştirdikleri eylemler (resmi fiiller) bakımından muaf tutulurlar. 'İşlevsel bağışıklık' olarak adlandırılan bu statü, görevlinin görevden ayrılmasından sonra da o dönemdeki resmi eylemleri için korunmasını sağlar. Çünkü bu eylemler kişiye değil, temsil edilen devlete aittir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kişisel Bağışıklık (Ratione Personae) vs. İşlevsel Bağışıklık (Ratione Materiae)
İpuçları
1
Kişisel bağışıklık (ratione personae) kişiye, işlevsel bağışıklık (ratione materiae) ise yapılan eylemin resmi niteliğine odaklanır.
2
Troyka üyeleri görevdeyken hem kişisel hem işlevsel bağışıklığa sahiptir. Diğer görevlilerde ise sadece işlevsel bağışıklık aranır.
3
Bir eylem resmi kapasiteyle yapılmışsa, görevli makamından ayrılsa bile o eylem 'devletin eylemi' sayılmaya devam ettiği için koruma kalkmaz.
Daha Fazla Pratik
Bağışıklıktan feragat yetkisinin hangi makama ait olduğunu ve feragatin 'açık' veya 'zımni' olma şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s