Uluslararası hukukta devletin en üst düzey temsilcileri olan 'troyka' (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı) üyelerinin sahip olduğu yargı bağışıklıkları ve bu bağışıklıkların görev süresi sona erdikten sonraki hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Görev süresi sona eren bir yetkili, görevde olduğu dönemde resmi kapasitede gerçekleştirdiği fiiller için işlevsel bağışıklık (ratione materiae) uyarınca yabancı devletlerin yargı yetkisinden muaf kalmaya devam eder.Cevap
- BGörevden ayrılma ile birlikte tüm bağışıklıklar kendiliğinden sona erer ve kişi görevdeyken gerçekleştirdiği resmi işlemler de dahil olmak üzere her türlü fiili için yabancı mahkemelerde yargılanabilir hale gelir.
- CYetkilinin sahip olduğu bağışıklık, işlediği iddia edilen uluslararası suçlar bakımından maddi hukuk düzeyinde bir cezasızlık (impunity) sağlar ve kişinin hiçbir zaman yargılanamayacağı anlamına gelir.
- DEski bir dışişleri bakanı, görev süresi sona erdikten sonra, görevde olduğu dönemde gerçekleştirdiği 'özel nitelikteki' fiilleri nedeniyle yabancı devlet mahkemelerinde yargılanamaz.
- EUluslararası Adalet Divanı'nın Yerodia kararı uyarınca, dışişleri bakanları devlet başkanlarından farklı olarak görevdeyken özel fiilleri için kişisel bağışıklığa sahip değildir.
Cevap
Görev süresi sona eren bir devlet yetkilisi, görevdeyken 'resmi sıfatla' yaptığı işlemler için işlevsel bağışıklık (ratione materiae) kapsamında muafiyetini korumaya devam eder.
Doğru cevap, görev süresi biten yetkilinin resmi işlemlerinin korunmaya devam ettiğini belirtmektedir. Uluslararası hukukta devlet başkanları, hükümet başkanları ve dışişleri bakanları (Troyka), görevdeyken mutlak kişisel bağışıklığa sahiptir. Ancak görevleri sona erdiğinde, sadece görevleri esnasında devlet adına yaptıkları 'resmi' işlemler için işlevsel bağışıklık (ratione materiae) yararlanmaya devam ederler. Özel nitelikteki fiilleri için ise yargılanabilir hale gelirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bağışıklık Türleri ve Görev Sonrası Durum (Ratione Personae vs Ratione Materiae)
Daha Fazla Pratik
Bağışıklıktan feragat (waiver of immunity) yetkisinin kime ait olduğunu ve sonuçlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s