Uluslararası hukukta devletin bağışıklıkları kapsamında 'yargı bağışıklığı' ve 'icra bağışıklığı' birbirinden bağımsız iki ayrı kural olarak değerlendirilmektedir.
Bir devletin, yabancı bir mahkemenin yargı yetkisini kabul ederek yargı bağışıklığından açıkça feragat etmesi durumunda, ortaya çıkan kararın zorla yerine getirilmesi (icrası) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, icra bağışıklığından da feragat edildiği anlamını taşımaz; malların haczedilebilmesi için icra bağışıklığından ayrıca feragat edilmelidir.Cevap
- BYargı bağışıklığından feragat edildiği an, devletin diplomatik misyonlara ait olanlar dâhil tüm mal varlığı icra takibine kendiliğinden açık hâle gelir.
- CUyuşmazlığa konu olan işlem ticari nitelikte (jure gestionis) ise, icra bağışıklığı mutlak olarak ortadan kalkar ve devletin kamu hizmetine tahsisli mallarına dahi el konulabilir.
- DYabancı mahkemenin verdiği kararın icra edilebilmesi için, aleyhine karar verilen devletin iç hukuk yollarının tamamen tüketilmiş olması yeterli bir şattır.
- EMahkeme kararı kesinleştiğinde, icra işleminin başlatılabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin zorlayıcı tedbir kararı alması gerekmektedir.
Cevap
Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, icra bağışıklığından da feragat edildiği anlamını taşımaz; malların haczedilebilmesi için icra bağışıklığından ayrıca feragat edilmelidir.
Uluslararası hukukta devletin bağışıklıkları konusunda yerleşik kural, yargı bağışıklığı ile icra bağışıklığının birbirinden bağımsız olmasıdır. Bir devletin yargı bağışıklığından feragat etmesi, zımnen icra bağışıklığından da feragat ettiği şeklinde yorumlanamaz. Mahkeme kararının o devletin malları üzerinde zorla yerine getirilebilmesi için (haciz işlemi vb.), devletin icra bağışıklığından da ayrıca ve açıkça feragat etmiş olması zorunludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İcra Bağışıklığının Bağımsızlığı ve Açık Feragat Kuralı