Examkin

Soru

Zorluk: ZorDevlet Kavramı ve Unsurları

Uluslararası hukukun asli süjesi olan devletin varlık kazanması ve hukuki statüsü, 19331933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi ile kodifiye edilen temel kriterlere dayanmaktadır. Bu sözleşmenin hükümleri ve uluslararası teamül hukuku ilkeleri göz önüne alındığında, devletin unsurları ve tanınma ile olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir siyasi topluluğun uluslararası hukuk kişisi olarak varlık kazanması için diğer devletler tarafından resmen tanınması, Montevideo Sözleşmesi uyarınca kurucu bir unsurdur.
  2. Montevideo Sözleşmesi'nin 33. maddesi uyarınca devletin siyasi varlığı tanımdan bağımsızdır ve hükümet unsuru, ülke üzerinde hem etkin bir otoriteyi hem de uluslararası yükümlülükleri üstlenebilme kapasitesini ifade eder.Cevap
  3. C
    Ülke unsurunun oluşabilmesi için devletin egemenlik alanını belirleyen sınırların tümüyle ve kesin olarak antlaşmalarla saptanmış olması, uluslararası hukukta devletliğin ön şartıdır.
  4. D
    Hükümetin anayasa dışı yollarla değişmesi, devletin uluslararası hukuk kişiliğinin sona ermesine yol açar ve bu yeni durumun Montevideo kriterleri uyarınca yeniden tescili gerekir.
  5. E
    Diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi, devletin maddi unsurlarından biri olmayıp sadece tanınma gerçekleştikten sonra kazanılan bir hukuki ayrıcalıktır.

Cevap

Montevideo Sözleşmesi'nin 33. maddesi uyarınca devletin siyasi varlığı tanımdan bağımsızdır ve hükümet unsuru, hem etkin bir otoriteyi hem de uluslararası yükümlülükleri üstlenebilme kapasitesini kapsar.
Doğru olan seçenek, Montevideo Sözleşmesi'nin 33. maddesinde ifade edilen 'açıklayıcı teori'yi (declaratory theory) vurgulamakta ve devletin varlığının tanınmadan bağımsız olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 'hükümet' unsurunun sadece ülke içindeki etkin otoriteyi değil, Sözleşme'nin 11. maddesindeki 'ilişki kurma kapasitesi' ile birleşerek uluslararası sorumluluk üstlenebilme ehliyetini de ifade ettiğini doğru bir şekilde analiz etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Montevideo Sözleşmesi'nin 11. maddesinde sayılan unsurları belirle.
Sürekli nüfus, belirli bir ülke, hükümet ve diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi.
Devletin asli süje olarak varlık kazanması için gereken asgari şartları saptamak.
2
Sözleşme'nin 33. maddesini analiz et.
Devletin siyasi varlığının diğer devletler tarafından tanınmasından bağımsız olduğu ilkesine ulaşılır.
Tanınmanın hukuki niteliğinin (açıklayıcı/beyan edici teori) kurucu unsurlarla ilişkisini anlamak.
3
Hükümet ve kapasite unsurlarının niteliğini değerlendir.
Hükümetin ülke üzerinde etkin otorite kurması ve bu otoritenin uluslararası alanda bağımsızca temsil edilebilmesi gerekir.
Hükümet unsurunun sadece iç hukuki bir durum değil, uluslararası yükümlülük ehliyetini de kapsadığını teyit etmek.

Anahtar Kavram

Montevideo Sözleşmesi ve Açıklayıcı (Beyan Edici) Tanıma Teorisi
Bu soruyu puanla

Konular

Devlet Kavramı ve Unsurları

Bu konudan daha fazla soru