Soru

Zorluk: OrtaBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

Birleşmiş Milletler (BMBM) üyesi iki devlet arasındaki sınır uyuşmazlığı Güvenlik Konseyi (BMGKBMGK) tarafından BMBM Şartı'nın VIVI. Bölümü çerçevesinde incelenmeye başlanmıştır. Konsey uyuşmazlığı aktif olarak ele alırken Genel Kurul'un bu uyuşmazlık hakkında bir tavsiye kararı almak istemesi durumunda, Şart'ın 1212. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

  1. Güvenlik Konseyi kendisinden istemedikçe, Genel Kurul bu uyuşmazlık veya duruma ilişkin hiçbir tavsiyede bulunamaz.Cevap
  2. B
    Genel Kurul, uyuşmazlık "uluslararası barış ve güvenliği tehdit eder" nitelikteyse Güvenlik Konseyi'nin onayını aramaksızın bağlayıcı kararlar alabilir.
  3. C
    Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığı incelemeye başlamasıyla birlikte, Genel Kurul'un bu konuyu kendi gündemine alıp tartışma yetkisi hukuken sona erer.
  4. D
    Genel Kurul, uyuşmazlığın tarafları arasında uzlaşı sağlanamazsa konuyu doğrudan Uluslararası Adalet Divanı'na (UADUAD) taşımakla yükümlüdür.
  5. E
    Genel Kurul, Güvenlik Konseyi'nin çözüm önerilerini her zaman veto etme ve kendi alternatif çözüm planını yürürlüğe koyma yetkisine sahiptir.

Cevap

Güvenlik Konseyi'nin bir uyuşmazlığı incelediği süre boyunca, Genel Kurul'un o konu hakkında tavsiyede bulunabilmesi için Konsey'in açık talebi gerekmektedir.
Birleşmiş Milletler Şartı'nın 12(1)12(1). maddesi uyarınca; Güvenlik Konseyi, bir uyuşmazlık veya durumla ilgili olarak kendisine verilen görevleri yerine getirmekteyken, Konsey kendisinden istemedikçe Genel Kurul bu uyuşmazlık veya duruma ilişkin hiçbir tavsiyede bulunamaz. Bu kural, uyuşmazlıkların çözümünde Konsey'in 'birincil sorumluluğunu' ve yetki üstünlüğünü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın BM'nin hangi organı tarafından incelendiğini saptayın.
Uyuşmazlık Güvenlik Konseyi (BMGKBMGK) gündemindedir.
BM Şartı'nın 12. maddesi, organlar arasındaki yetki paylaşımını bu duruma göre düzenler.
2
Genel Kurul'un (GKGK) bu durumdaki kısıtlamasını belirleyin.
GK, Konsey'in incelemesi sürerken 'tavsiye' (recommendation) veremez.
Aynı uyuşmazlık üzerinde iki ana organın birbiriyle çelişebilecek tavsiyeler vermesini önlemek amaçlanır.
3
İstisnai durumu kontrol edin.
Sadece Güvenlik Konseyi talep ederse Genel Kurul tavsiyede bulunabilir.
Şart'ın 12. maddesindeki 'Güvenlik Konseyi kendisinden istemedikçe' ibaresi bu istisnayı tanımlar.

Anahtar Kavram

BM Organları Arasında Yetki Paylaşımı (Madde 12)

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'ndeki tıkanıklık (deadlock) durumunda Genel Kurul'un bu kısıtlamayı aşmasını sağlayan 'Barış İçin Birleşme' (Uniting for Peace) kararını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla