Examkin

Soru

Zorluk: ZorYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü gereği yargı yetkisi devletlerin rızasına dayanır. Ancak Divan, uyuşmazlığın tarafı olan devletler rıza göstermiş olsa bile, davanın "asıl konusunun" davanın tarafı olmayan üçüncü bir devletin hukuki menfaatlerini doğrudan etkilediği ve bu devletin rızası olmadan uyuşmazlığın karara bağlanamayacağı durumlarda yargı yetkisini kullanmaktan kaçınmaktadır. Uluslararası hukukta "vazgeçilmez üçüncü taraf" (indispensable third party) kuralı olarak da bilinen bu yaklaşım, literatürde hangi isimle anılmaktadır?

  1. A
    Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono) ilkesi
  2. Monetary Gold ilkesiCevap
  3. C
    Kompetenz-Kompetenz kuralı
  4. D
    Erga Omnes Partes ilkesi
  5. E
    Res Judicata (Kesin Hüküm) ilkesi

Cevap

Monetary Gold ilkesi
Doğru cevap olan Monetary Gold ilkesi, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 1954 yılında verdiği bir kararla yerleşmiştir. Bu ilkeye göre, bir davanın esası davanın tarafı olmayan üçüncü bir devletin hukuki menfaatlerini 'asıl konu' olarak doğrudan etkiliyorsa, o devlet davaya rıza göstermedikçe Divan yargı yetkisini kullanamaz. Bu kural, rızai yargı yetkisi sisteminin üçüncü devletlerin haklarını korumak amacıyla getirilen bir sınırlamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
UAD'nin yargı yetkisinin rızai temelini analiz etmek.
UAD'nin yargı yetkisinin ancak tarafların rızasıyla mümkün olduğu teyit edilir.
Uluslararası hukukta egemenlik ilkesi gereği devletler rızaları olmadan yargılanamaz.
2
Üçüncü tarafın hukuki menfaatinin uyuşmazlığın merkezindeki rolünü değerlendirmek.
Davanın asıl konusunun, taraf olmayan bir devletin haklarını doğrudan belirlediği saptanır.
Vazgeçilmez üçüncü tarafın rızası olmadan verilecek bir karar, o devletin egemenlik haklarını ihlal eder.
3
Bu doktrinin literatürdeki karşılığını belirlemek.
1954 tarihli Monetary Gold kararına dayanan ilke seçilir.
Divan bu kararda, Arnavutluk'un taraf olmadığı bir davada onun altınları üzerindeki haklarına karar veremeyeceğine hükmetmiştir.

Anahtar Kavram

Monetary Gold Doktrini ve Vazgeçilmez Üçüncü Taraf Kuralı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)