Soru

Zorluk: OrtaBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukuk düzeninde bireylerin (gerçek kişilerin) statüsü, klasik anlayıştaki 'hukukun nesnesi' olma durumundan 'hukukun süjesi' olma yolunda önemli bir değişim geçirmiştir. Ancak bu değişim, bireylerin hukuk kişiliğinin niteliği ve kapsamı bakımından devletlerle eşitlendiği anlamına gelmemektedir.

Buna göre, bireylerin uluslararası hukuk kişiliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bireyler, devletler gibi uluslararası hukukun 'asli ve tam' süjeleri olup her türlü uluslararası antlaşmayı yapma ehliyetine sahiptirler.
  2. Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesine dayanan 'türev' ve sadece belirli alanlarla kısıtlı 'sınırlı' bir nitelik taşır.Cevap
  3. C
    Bireyler sadece uluslararası suçlardan dolayı cezai sorumluluk (pasif ehliyet) taşırlar; uluslararası yargı organlarına doğrudan başvuru (aktif ehliyet) hakları hiçbir durumda bulunmamaktadır.
  4. D
    Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin tanıma veya antlaşma iradesinden bağımsız, doğal hukuktan kaynaklanan mutlak ve devredilemez bir statüdür.
  5. E
    Bireyler, uluslararası örgütlerin yönetimsel kararları üzerinde devletler ile eşit ağırlıkta oy ve temsil hakkına sahip birer tam hukuk süjesidir.

Cevap

Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesine dayanan 'türev' ve sadece belirli alanlarla kısıtlı 'sınırlı' bir nitelik taşır.
Doğru ifade, bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin kaynağını (türev) ve kapsamını (sınırlı) net bir şekilde tanımlamaktadır. Bireyler bu statüyü devletlerin iradesiyle kazanırlar ve sadece kendilerine tanınan alanlarda (insan hakları, bireysel başvuru, uluslararası suçlar vb.) bu kişiliği kullanabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Kişiliğin kaynağını belirleme
Türev kişilik
Devletler uluslararası hukukun asli (orijinal) kişileri iken, bireyler ancak devletlerin imzaladığı antlaşmalar sayesinde bu düzende hak ve borç sahibi olabilirler.
2
Kişiliğin kapsamını analiz etme
Sınırlı kişilik
Bireyler, devletlerin aksine uluslararası hukukun tüm alanlarında değil, sadece insan hakları korunması veya uluslararası ceza sorumluluğu gibi belirli alanlarda yetkilidirler.
3
Aktif ve pasif ehliyet ayrımını kontrol etme
Karma ehliyet yapısı
Bireylerin hem hak talep etme (aktif - örn. AİHM başvurusu) hem de cezai sorumluluk (pasif - örn. UCM yargılaması) ehliyetleri mevcuttur; bu durum onların sınırlı süje olduklarını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Bireylerin Uluslararası Hukuk Kişiliğinin Niteliği
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla