Soru

Zorluk: OrtaDevletin İcra Bağışıklığı

Devlet A mahkemelerinde, Devlet B aleyhine akdedilen bir ticari sözleşmenin ihlali nedeniyle tazminat davası açılmış ve yargılama sonucunda Devlet B'nin tazminat ödemesine karar verilmiştir. Kararın infazı aşamasında davacı taraf, Devlet B'nin Devlet A topraklarında bulunan bazı malvarlıklarına haciz konulmasını talep etmiştir.

Uluslararası hukukta devletin bağışıklıkları rejimi ve icra bağışıklığına (immunityimmunity fromfrom executionexecution) ilişkin kurallar uyarınca, Devlet B'nin aşağıdaki malvarlıklarından hangisinin haczedilmesi uluslararası hukuka aykırılık teşkil etmez?

  1. A
    Devlet B'nin büyükelçilik hizmetlerinde kullandığı resmi araçlar
  2. B
    Devlet B'nin merkez bankasının Devlet A'daki bir bankada tutulan döviz rezervleri
  3. Devlet B'nin Devlet A'da ticari bir kâr elde etmek amacıyla bir şirkete kiraya verdiği ve otel olarak işletilen binasıCevap
  4. D
    Devlet B'nin donanmasına ait olup Devlet A limanında demirli bulunan bir savaş gemisi
  5. E
    Devlet B'nin Devlet A'daki bir müzede geçici olarak sergilenen ve mülkiyeti devlete ait olan tarihî eserler

Cevap

Devlet B'nin Devlet A'da ticari bir kâr elde etmek amacıyla bir şirkete kiraya verdiği ve otel olarak işletilen binası
Uluslararası hukukta devletin icra bağışıklığı mutlak değildir; sınırlı bağışıklık teorisi uyarınca malın kullanım amacına bakılır. Eğer bir devlet malvarlığını ticari bir kâr elde etmek amacıyla kullanıyorsa (örneğin binasını otel olarak işletilmesi için kiraya veriyorsa), bu malvarlığı egemenlik yetkisinin (jurejure imperiiimperii) değil, ticari işlemlerin (jurejure gestionisgestionis) bir parçasıdır. Bu nedenle, yabancı bir mahkeme kararının infazı için bu tür ticari mallar üzerine haciz konulması uluslararası hukuka aykırılık teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Malvarlığının kullanım amacını (egemenlik vs. ticari) analiz edin.
Büyükelçilik araçları, merkez bankası fonları, savaş gemileri ve kültürel varlıklar kamu hizmetine/egemenliğe yönelikken, kiraya verilen otel binası ticari amaçlıdır.
Uluslararası hukukta icra bağışıklığının sınırı malın kullanım amacına göre belirlenir.
2
Sınırlı bağışıklık teorisini (restrictiverestrictive immunityimmunity) icra aşamasına uygulayın.
Egemenlik işlemlerine (jurejure imperiiimperii) tahsis edilen mallar bağışık kalırken, ticari işlemlere (jurejure gestionisgestionis) tahsis edilen mallar haczedilebilir.
Güncel uluslararası hukuk pratiği, devletlerin ticari faaliyetlerini özel kişilerin faaliyetleriyle aynı hukuki rejime tabi tutar.

Anahtar Kavram

İcra Bağışıklığında Malın Kullanım Amacı Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla