Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) uyuşmazlıkların çözümündeki yargı yetkisi ve Statü'nü… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) uyuşmazlıkların çözümündeki yargı yetkisi ve Statü'nün $41.$ maddesi kapsamında düzenlenen 'geçici önlemler' ( $provisional$ $measures$ ) usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
Birleşmiş Milletler üyesi olan her devlet, Divan Statüsü'ne taraf olduğu için, aleyhine açılan davalarda Divan'ın geçici önlem alma yetkisini otomatikman ve zorunlu olarak kabul etmiş sayılır.
B
UAD Statüsü'nün $41.$ maddesinde yer alan ' $indicate$ ' (belirtmek) ifadesi nedeniyle, Divan tarafından hükmedilen geçici önlemler taraflar üzerinde hukuken bağlayıcı bir sonuç doğurmaz.
Divan, geçici önlemlere karar verebilmek için uyuşmazlığın esasına ilişkin yargı yetkisine sahip olduğunu kesin olarak saptamak zorunda olmayıp, 'ilk bakışta' ( $prima$ $facie$ ) yetkili görünmesi yeterlidir.Cevap
D
UAD, uyuşmazlığın taraflarından birinin bu yönde açık ve yazılı bir talebi bulunmaksızın, re'sen ( $ex$ $officio$ ) geçici önlemlere hükmetme yetkisine sahip değildir.
E
Geçici önlemlerin ihlali, ancak uyuşmazlığın esasına dair nihai karar aleyhte çıktığında bir uluslararası sorumluluk doğurur; dava reddedilirse sorumluluk ortadan kalkar.

Cevap

Doğru ifade, Divan'ın geçici önlem kararı verebilmesi için esasa ilişkin yetkisini kesin olarak belirlemesine gerek olmadığını, 'ilk bakışta' (

prima

facie

) yetkili görünmesinin yeterli olduğunu belirten seçenektir.

Divan'ın içtihatlarına göre, geçici önlemlere hükmedilmesi için esasa ilişkin yetkinin (

jurisdiction

on

the

merits

) kesin olarak saptanması gerekmez. Divan'ın başvurulan temel uyarınca 'ilk bakışta' (

prima

facie

) yetkili görünmesi, hakların korunması amacıyla bu önlemleri alması için yeterli bir hukuki dayanaktır.

Adım Adım Çözüm

UAD Statüsü'nün

41.

maddesinin incelenmesi

Divan'ın, tarafların haklarını korumak amacıyla geçici önlemler önerme (belirtme) yetkisi olduğu saptanır.

Yargısal sürecin başında uyuşmazlık konusunun zarar görmesini engellemek için gerekli yetki çerçevesi budur.

Yargı yetkisi eşiğinin (Standard of Proof) analizi

Divan'ın esasa dair kesin yetki saptaması yapmadan önce, uyuşmazlığın Divan'ın önüne gelmesini sağlayan temel (antlaşma, beyan vb.) üzerinden

prima

facie

yetkili olup olmadığına bakılır.

Aciliyet gerektiren durumlarda esasa ilişkin uzun yargılama sürecinin beklenmesi geçici önlemin amacını boşa çıkarır.

Kararların hukuki niteliğinin değerlendirilmesi

LaGrand

(

Almanya

v.

ABD

2001

) davası ile geçici önlemlerin sadece tavsiye değil, bağlayıcı emir niteliğinde olduğu kesinleşmiştir.

UAD'nin nihai kararının etkinliğini sağlamak için geçici önlemlerin bağlayıcı olması zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Prima Facie Yargı Yetkisi ve Geçici Önlemlerin Bağlayıcılığı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular