Uluslararası hukukta devlet görevlilerinin bağışıklıkları, görevin niteliğine ve süresine göre farklılık göstermektedir. Özellikle "Troyka" (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı) üyeleri için tanınan bağışıklıklar, görev süresinin bitimiyle birlikte nitelik değiştirmektedir.
Buna göre, görev süresi sona ermiş eski bir Dışişleri Bakanının yargı bağışıklığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Görevde olduğu sırada gerçekleştirdiği resmi (kamusal) işlemler için işlevsel bağışıklığı ( ) devam ederken, özel nitelikteki fiilleri için yabancı devlet mahkemelerince yargılanabilir.Cevap
- BGörevden ayrılmasıyla birlikte tüm bağışıklıkları sona erdiği için hem resmi hem de özel tüm fiilleri nedeniyle yabancı devletlerin yargı yetkisine tabi hale gelir.
- Cİşlevsel bağışıklık, devletin egemenliği ile özdeşleştiği için görev sonrası dönemde savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar dahil tüm fiilleri mutlak surette yargılamadan muaf tutar.
- DKişisel bağışıklık ( ) makama değil kişiye tanındığı için görev sonrasında da hem resmi hem de özel fiilleri kapsamaya devam eder.
- EYabancı devlet mahkemeleri, eski bakanın sadece kendi devletinin açık feragati olması durumunda özel nitelikli fiillerini yargılayabilir; aksi halde yargı yetkisi kullanamaz.
Cevap
Eski bir Dışişleri Bakanı, görev süresi bittikten sonra resmi fiilleri için işlevsel bağışıklığa sahip olmaya devam ederken, özel fiilleri için yargılanabilir.
Doğru yanıt, uluslararası hukuktaki temel ayrımı yansıtır: Kişisel bağışıklık ( ) görev süresi boyunca hem özel hem resmi tüm fiilleri kapsarken, görev bittiğinde sona erer. Görev sonrası devam eden işlevsel bağışıklık ( ) ise yalnızca görev sırasında yapılan resmi işlemleri korur. Bu nedenle eski bakanın özel fiilleri yargılamaya açıktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kişisel bağışıklığın görevle sınırlı olması, işlevsel bağışıklığın ise resmi fiiller için kalıcı olması.
Daha Fazla Pratik
Uluslararası Adalet Divanı'nın 2002 tarihli 'Arrest Warrant' (Demokratik Kongo Cumhuriyeti v. Belçika) davasının sonuçlarını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s