Diplomasi ve Konsolosluk Hukuku

385 soru

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri ve uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, devletler arasındaki diplomatik ilişkilerin sona ermesi ve bu sürecin hukuki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, kural olarak konsolosluk ilişkilerinin de kendiliğinden kesilmesi sonucunu doğurmaz.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, gönderen devletin kabul eden devleti hukuken tanımasını da kendiliğinden ve geriye dönük olarak hükümsüz kılar.

Kabul eden devlet, bir misyon şefi adayına agreman vermeyi reddettiğinde, bu reddin somut gerekçelerini gönderen devlete bildirmekle yükümlüdür.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesiyle birlikte, kabul eden devletin misyon binalarını ve arşivlerini koruma yükümlülüğü derhal ve tamamen sona erer.

Diplomatik ilişkilerin kurulması, devletler arasında herhangi bir özel rıza beyanına gerek duyulmaksızın tanınma ile birlikte kendiliğinden gerçekleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, kural olarak konsolosluk ilişkilerinin de kendiliğinden kesilmesi sonucunu doğurmaz.

Cevap

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, kural olarak konsolosluk ilişkilerinin de kendiliğinden kesilmesi sonucunu doğurmaz.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkilerini kendiliğinden sona erdirmeyeceğini belirten ifade doğrudur. 1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi ve uluslararası teamül uyarınca, iki devlet arasındaki siyasi temsil (diplomasi) düzeyi sona erse bile, vatandaşların haklarını koruyan konsolosluk faaliyetleri açık bir karar alınmadıkça devam eder.

Adım Adım Çözüm

Diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinin hukuki dayanaklarını ayırt etme.

Diplomatik ilişkiler 1961 Viyana Sözleşmesi, konsolosluk ilişkileri ise 1963 Viyana Sözleşmesi ile düzenlenmiştir ve bu iki tür ilişki birbirinden bağımsızdır.

İlişkilerin türlerinin farklı amaçlara (siyasi temsil vs. idari/ticari işlemler) hizmet ettiğini anlamak için gereklidir.

İlişkilerin sona erme usullerini analiz etme.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, konsolosluk faaliyetlerinin devamına engel teşkil etmez.

Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 2. maddesi, diplomatik ilişkilerin kesilmesinin ipso facto (kendiliğinden) konsolosluk ilişkilerini kesmeyeceğini açıkça belirtir.

Anahtar Kavram

Diplomatik ve Konsolosluk İlişkilerinin Bağımsızlığı

İpuçları

Diplomatik ilişkiler ile konsolosluk ilişkilerinin aynı sözleşmede mi yoksa farklı sözleşmelerde mi düzenlendiğini düşünün.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 102Soru →

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'ne göre diplomatik misyon şeflerinin sınıfları, akreditasyonu ve kıdem (öncelik) hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sınıflar arasındaki farklar sadece protokol ve kıdem (presedans) konularıyla sınırlı olup, bunun dışında misyon şefleri arasında sınıfları nedeniyle hukuki bir ayrım gözetilemez.

Sürekli maslahatgüzarlar (chargé d'affaires en titre), güven mektuplarını (lettre de créance) kabul eden devletin devlet başkanına sunarak görevlerine başlarlar.

Kabul eden devlet, kendisine önerilen bir misyon şefi adayına agreman vermeyi reddettiği durumlarda, uluslararası hukuk uyarınca bu reddin somut gerekçelerini gönderen devlete bildirmek zorundadır.

Diplomatik misyon şefleri; büyükelçiler, orta elçiler ve geçici maslahatgüzarlar (ad interim) olmak üzere üç sınıfa ayrılmıştır.

Aynı sınıf içerisindeki misyon şeflerinin kıdem sıralaması, temsil ettikleri devletlerin Birleşmiş Milletler'e üyelik tarihlerine göre belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınıflar arasındaki farklar sadece protokol ve kıdem (presedans) konularıyla sınırlı olup, bunun dışında misyon şefleri arasında sınıfları nedeniyle hukuki bir ayrım gözetilemez.

Cevap

Sınıflar arasındaki farkların sadece protokol ve kıdem konularıyla sınırlı olduğunu, bunun dışında misyon şefleri arasında hukuki bir ayrım gözetilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 14. maddesinin 2. fıkrası, misyon şefleri arasında sınıfları dolayısıyla kıdem ve protokol (etket) dışında hiçbir hukuki ayrım yapılamayacağını açıkça düzenlemiştir. Bu, farklı düzeylerde temsil edilse bile devletlerin hukuken eşit olduğu ilkesine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Sözleşmesi Madde 14 ve 15'i analiz et.

Misyon şeflerinin üç sınıfa ayrıldığı görülür: 1. Büyükelçiler/Nuntiuslar, 2. Orta Elçiler/İnternuntiuslar, 3. Maslahatgüzarlar (en titre).

Misyon şeflerinin yasal statüsünü belirleyen temel maddedir.

Akreditasyon makamlarını karşılaştır.

İlk iki sınıf Devlet Başkanına, üçüncü sınıf ise Dışişleri Bakanına akredite edilir.

Hangi misyon şefinin hangi makama bağlı olduğunu belirlemek hatalı seçenekleri eler.

Sınıflar arası eşitlik kuralını kontrol et.

Sözleşme'nin 14/2 maddesi, protokol ve kıdem hariç hiçbir ayrım yapılamayacağını hükme bağlamıştır.

Devletlerin egemen eşitliği ilkesinin bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyon Şeflerinin Sınıflandırılması ve Eşitliği

Daha Fazla Pratik

Misyon şeflerinin görevlerinin sona erme halleri ve 'persona non grata' ilanının hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 103Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, bir fahri konsolosluk memuru hakkında cezai bir koğuşturma (ceza davası) başlatılması durumunda, ilgili memurun hukuki yükümlülüğü ve yargılama usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fahri konsolosluk memuru, yetkili makamlar önüne çıkmak ve yargılama sürecine dahil olmakla yükümlüdür.

Diplomatik ajanlarla aynı düzeyde mutlak yargı bağışıklığına sahip olduğundan, kabul eden devletin mahkemelerinde hiçbir şekilde yargılanamaz.

Hakkında koğuşturma başlatılabilmesi için öncelikle gönderen devletin bu bağışıklıktan açıkça feragat ettiğini bildirmesi şarttır.

Sadece kabul eden devletin dışişleri bakanlığının özel izniyle yargılanabilir, aksi takdirde yerel mahkemeler yetkisizdir.

Kabul eden devletin vatandaşlığını taşıyorsa, uluslararası hukuk gereği hiçbir cezai kovuşturmaya tabi tutulamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fahri konsolosluk memuru, yetkili makamlar önüne çıkmak ve yargılama sürecine dahil olmakla yükümlüdür.

Cevap

Fahri konsolosluk memuru, yetkili makamlar önüne çıkmak ve yargılama sürecine dahil olmakla yükümlüdür.

Doğru seçenek, 1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 63. maddesini tam olarak yansıtmaktadır. Bu maddeye göre, fahri konsolosluk memurları hakkında bir ceza davası açıldığında, bu kişiler yargı makamları önüne çıkmak ve sürece uymak zorundadırlar. Kariyer memurlarından farklı olarak, tutuklanmama konusunda daha zayıf bir korumaya sahiptirler; ancak yargılama sırasında makamlarına uygun saygıyı görme hakları saklıdır.

Adım Adım Çözüm

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin III. Bölümü'nü (Fahri Konsoloslar) incele.

Fahri konsolosların statüsünün kariyer memurlarından farklı olduğu belirlendi.

Sözleşme'nin 58-68. maddeleri fahri konsolosların özel rejimini düzenler.

Cezai koğuşturma durumunu düzenleyen 63. maddeye odaklan.

Madde metninde 'bir fahri konsolosluk memuru aleyhine cezai bir koğuşturma açıldığı takdirde, bu memur yetkili makamlar önüne çıkmak zorundadır' ifadesi tespit edildi.

Fahri konsolosların şahsi dokunulmazlığının mutlak olmadığını teyit etmek için gereklidir.

Seçenekleri bu kural ışığında değerlendir.

Yargılama sürecine uymakla yükümlü olduklarını belirten seçeneğin doğru olduğu sonucuna varıldı.

Uluslararası hukukta fahri konsoloslara tanınan ayrıcalıkların kariyer memurlarına göre daha kısıtlı olduğu kuralı doğrulanmış olur.

Anahtar Kavram

Fahri Konsolosların Cezai Koğuşturmadaki Statüsü (VCCR Madde 63)

Daha Fazla Pratik

Fahri konsolosluk memurlarının vergi muafiyeti (Madde 66) ile kariyer memurlarının muafiyetlerini karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 104Soru →

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 2. maddesi uyarınca, devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulması ve sürekli diplomatik misyonların gönderilmesi aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Devletlerin karşılıklı rızasına

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumunda konsolosluk ilişkilerinin de kendiliğinden sona ermesine

Kabul eden devletin agreman (uygun bulma) talebini reddederken gerekçe gösterme zorunluluğuna

Tanımanın geri çekilmesinin diplomatik ilişkilerin kesilmesiyle hukuken özdeş kabul edilmesine

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun önceden vereceği onaya

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletlerin karşılıklı rızasına

Cevap

Devletlerin karşılıklı rızası, diplomatik ilişkilerin kurulması için temel ve zorunlu hukuki şarttır.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 2. maddesine göre, devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulması ve sürekli diplomatik misyonların gönderilmesi ancak devletlerin karşılıklı rızasıyla gerçekleşebilir. Bu durum uluslararası hukuktaki egemen eşitlik ve irade serbestisi ilkelerinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin (VDS) başlangıç hükümlerini analiz et.

VDS Madde 2, diplomatik ilişkilerin kurulmasının 'karşılıklı rıza' (mutual consent) ile olacağını açıkça belirtir.

Diplomatik hukukta egemen eşitlik ilkesi gereği hiçbir devlet bir diğeriyle ilişki kurmaya zorlanamaz.

Diplomatik ve konsolosluk ilişkileri arasındaki ayrımı değerlendir.

Diplomatik ilişkilerin sona ermesi konsolosluk ilişkilerini etkilemez (VDS Madde 2/2).

İki kurumun işlevleri ve hukuki rejimleri birbirinden bağımsızdır.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Rıza İlkesi

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumunda misyon binalarının ve arşivlerinin korunması yükümlülüğünü (Madde 45) inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 105Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, konsolosluk makamlarının yerine getirdiği temel görevler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Gönderen devletin uyruklarına pasaport ve seyahat belgesi vermek

Gönderen devletin ve uyruklarının kabul eden devletteki menfaatlerini korumak

Kabul eden devlet hükümeti ile devlet adına siyasi müzakereleri yürütmek

Noterlik, nüfus kayıt ve benzeri idari nitelikli görevleri yerine getirmek

Ticari, ekonomik ve kültürel ilişkilerin gelişmesini teşvik etmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet hükümeti ile devlet adına siyasi müzakereleri yürütmek

Cevap

Kabul eden devlet hükümeti ile devlet adına siyasi müzakereleri yürütmek konsoloslukların değil, diplomatik misyonların görevidir.

Kabul eden devlet ile siyasi müzakereler yürütmek ve devleti en üst düzeyde siyasi olarak temsil etmek, 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ile diplomatik misyonlara (elçiliklere) verilmiş bir görevdir. Konsolosluklar ise 1963 tarihli sözleşme uyarınca daha çok idari, ticari ve uyrukların (vatandaşların) haklarını korumaya yönelik görevler ifa ederler.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk ve diplomatik misyon görevleri arasındaki temel ayrımı hatırla.

Diplomatik misyonlar siyasi temsil ve müzakere odaklıyken, konsolosluklar idari, ticari ve vatandaşlık işlemleri odaklıdır.

1961 Diplomatik İlişkiler ve 1963 Konsolosluk İlişkileri Viyana Sözleşmeleri bu ayrımı belirler.

1963 Viyana Sözleşmesi'nin 5. maddesinde sayılan konsolosluk görevlerini gözden geçir.

Pasaport verme, noterlik, ticareti geliştirme ve vatandaş koruma gibi maddeler konsolosluk görevidir.

Bu görevler konsolosluğun 'memuriyet' ve 'idari' niteliğini yansıtır.

Siyasi müzakere yetkisinin kime ait olduğunu teyit et.

Siyasi müzakereler yürütmek 1961 Viyana Sözleşmesi uyarınca diplomatik ajanların (büyükelçi vb.) yetkisindedir.

Konsoloslar ancak özel durumlarda ve rıza ile kısıtlı diplomatik yetki kullanabilir, genel bir yetkileri yoktur.

Anahtar Kavram

Konsolosluk ve Diplomasi Görevlerinin Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurlarının bağışıklıklarının sadece resmi görevleriyle sınırlı (işlevsel) olduğunu, diplomatik ajanların ise mutlak yargı bağışıklığına sahip olduğunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 106Soru →

Uluslararası hukukta diplomatik misyonlar ile konsolosluk misyonları arasındaki görev ayrımı, ilgili Viyana Sözleşmeleri ile net bir biçimde çerçevelenmiştir. 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3. maddesi, bir diplomatik misyonun yerine getirmesi gereken temel fonksiyonları ana başlıklar halinde düzenlemiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi uyarınca diplomatik misyonun asli görevlerinden (fonksiyonlarından) biri değildir?

Kabul eden devletteki şartları ve gelişmeleri her türlü meşru vasıta ile öğrenmek ve bunlar hakkında gönderen devlet hükümetine rapor vermek.

Gönderen devletin ve vatandaşlarının menfaatlerini, uluslararası hukuk kurallarının izin verdiği sınırlar içinde korumak.

Kabul eden devlet hükümeti ile müzakerelerde bulunmak.

Kabul eden devletin mevzuatının öngördüğü ölçüde noterlik, sivil sicil ve benzeri idari işlemleri yerine getirmek.

Gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki dostane ilişkileri geliştirmek ve ekonomik, kültürel ve bilimsel ilişkileri yaymak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devletin mevzuatının öngördüğü ölçüde noterlik, sivil sicil ve benzeri idari işlemleri yerine getirmek.

Cevap

Kabul eden devletin mevzuatının öngördüğü ölçüde noterlik, sivil sicil ve benzeri idari işlemleri yerine getirmek

Kabul eden devletin mevzuatının öngördüğü ölçüde noterlik, sivil sicil (doğum, ölüm, evlenme kayıtları) ve benzeri idari işlemler, 1961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nde sayılan görevlerden biri değildir. Bu tür teknik ve idari işlemler, 1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 5. maddesinde birer konsolosluk görevi olarak tanımlanmıştır. Diplomatik misyonlar siyasi temsil ve hükümetler arası ilişkilerle ilgilenirken, konsolosluklar daha çok vatandaş odaklı idari işleri yürütür.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin (VDİS) 3. maddesinin analiz edilmesi.

İlgili madde diplomatik misyonun görevlerini beş ana başlıkta toplar: Temsil, Koruma, Müzakere, Bilgi Toplama ve Dostane İlişkileri Geliştirme.

Soruda istenen 'görevlerden biri değildir' ifadesini yanıtlamak için VDİS kapsamındaki resmi görev listesi referans alınmalıdır.

Diplomatik görevler ile konsolosluk görevlerinin (1963 VKS) karşılaştırılması.

Noterlik, nüfus kayıtları, gemi ve uçak denetimi gibi idari ve teknik işlemlerin diplomatik misyonun değil, konsolosluk misyonunun asli görevleri olduğu tespit edilir.

KPSS hukuk sorularında diplomatik ve konsolosluk hukukunun en temel ayrım noktası, misyonların görev tanımları ve bağışıklık düzeyleridir.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyonun Görevleri (1961 VDİS Madde 3)

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 107Soru →

1961 Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin yargı yetkisinden yararlanan bir diplomatik ajanın bu bağışıklığından feragat edilmesi ve yargılanma usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yargı bağışıklığından feragat her durumda sarih (açık) olmalıdır ve bu feragat, hükmün icrasına ilişkin bağışıklıktan feragat edildiği anlamını taşımaz.

Bağışıklıktan feragat yetkisi diplomatik ajanın şahsına ait bir hak olduğundan, ajanın mahkemede esasa ilişkin savunma yapması zımni feragat sayılır.

Gönderen devletin hukuk davasında yargı bağışıklığından feragat etmesi, otomatik olarak davanın icra aşamasındaki bağışıklığı da ortadan kaldırır.

Diplomatik ajanın kabul eden devletin mahkemesinde kendisinin bir dava açması durumunda, asıl dava ile ilgili karşı davalar için bağışıklığı devam eder.

Ceza yargılamasında bağışıklıktan feragat, misyon şefinin kabul eden devletin dışişleri bakanlığına yapacağı sözlü ve zımni bir bildirimle geçerlilik kazanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı bağışıklığından feragat her durumda sarih (açık) olmalıdır ve bu feragat, hükmün icrasına ilişkin bağışıklıktan feragat edildiği anlamını taşımaz.

Cevap

Yargı bağışıklığından feragat her durumda sarih (açık) olmalıdır ve bu feragat, hükmün icrasına ilişkin bağışıklıktan feragat edildiği anlamını taşımaz.

Doğru ifade, diplomatik bağışıklığın kaldırılmasının temel şartlarını yansıtmaktadır. 1961 Viyana Sözleşmesi'ne göre, gönderen devlet tarafından yapılan feragat beyanı mutlaka açık (sarih) olmalı ve yargılama aşamasındaki bağışıklığın kaldırılması, hükmün zorla icra edilmesine (icra bağışıklığına) yönelik bir rıza içermemelidir.

Adım Adım Çözüm

Bağışıklık yetkisinin sahibi tespit edilir.

Diplomatik bağışıklık ajana değil, 'gönderen devlet'e (sending state) aittir.

Bağışıklık şahsi bir imtiyaz değil, devletin egemenliğini ve misyonun işlevselliğini koruyan bir hukuki statüdür.

Feragat beyanının niteliği incelenir.

Viyana Sözleşmesi Madde 32/2 uyarınca feragat her zaman sarih (açık) olmalıdır.

Diplomatik ilişkilerin hassasiyeti nedeniyle bağışıklığın kaldırılması belirsizliğe yer bırakmayacak şekilde net bir irade beyanı gerektirir.

Yargılama ve icra aşamaları arasındaki hukuki ayrım değerlendirilir.

Yargı yetkisinden feragat, icradan (hükmün yerine getirilmesi) feragat edildiği anlamına gelmez.

Madde 32/4 gereği, yargılama sonunda verilen hükmün icrası için gönderen devletten ayrı ve bağımsız bir feragat beyanı alınması zorunludur.

Anahtar Kavram

Bağışıklıktan Feragatin Sarihliği ve İcra Ayrımı İlkeleri

Soru 108Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, meslekten bir konsolosluk memurunun kabul eden devletin adli ve idari yargı yetkisinden bağışıklığının temel kapsamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sadece konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işlenen fiillerle sınırlıdır.

Diplomatik ajanlar gibi, hem resmi hem de özel nitelikteki tüm fiillerini kapsayacak şekilde mutlaktır.

Kabul eden devletin ülkesinde bulunduğu sürece işlediği her türlü fiili kapsar ancak görev süresi bitince sona erer.

Sadece trafik kazalarından doğan tazminat davalarını kapsayacak şekilde sınırlıdır.

Kabul eden devletin önceden izni olmaksızın hiçbir fiili dolayısıyla yargılanamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işlenen fiillerle sınırlıdır.

Cevap

Konsolosluk memurlarının yargı bağışıklığı sadece konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işlenen fiillerle sınırlıdır.

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 43. maddesi uyarınca, konsolosluk memurları ve konsolosluk hizmetlileri, konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işledikleri fiillerden dolayı kabul eden devletin adli ve idari makamlarının yargı yetkisine tabi değildirler. Bu sınırlı koruma 'görevsel bağışıklık' olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın belirlenmesi

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi

Konsolosluk memurlarının statüsü ve bağışıklıkları bu uluslararası sözleşme ile düzenlenmiştir.

Bağışıklık türünün ayırt edilmesi

Görevsel (İşlevsel) Bağışıklık

Diplomatik ajanların aksine konsolosluk memurları mutlak değil, sadece görevleriyle ilgili fiillerde bağışıklığa sahiptir.

Kapsamın netleştirilmesi

Resmi görevlerle sınırlı dokunulmazlık

Özel hayat ve kişisel ticari faaliyetler bağışıklık kapsamı dışında kalır.

Anahtar Kavram

Görevsel Bağışıklık (Functional Immunity)

Tahmini Süre:45s

Soru 109Soru →

$1961$ Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'ne göre, aşağıdakilerden hangisi bir diplomatik misyonun (büyükelçilik) yerine getirmesi gereken temel görevlerden biri değildir?

Gönderen devleti, kabul eden devlet nezdinde temsil etmek

Kabul eden devlet hükümeti ile resmi müzakerelerde bulunmak

Gönderen devletin vatandaşlarına yönelik pasaport ve yabancılara yönelik vize işlemlerini yürütmek

Kabul eden devletteki şartlar ve gelişmeler hakkında bilgi toplayarak gönderen devlete rapor sunmak

Gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki ekonomik, kültürel ve bilimsel ilişkileri geliştirmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderen devletin vatandaşlarına yönelik pasaport ve yabancılara yönelik vize işlemlerini yürütmek

Cevap

Gönderen devletin vatandaşlarına yönelik pasaport ve yabancılara yönelik vize işlemlerini yürütmek bir diplomatik misyon görevi değil, konsolosluk görevidir.

Doğru yanıt olan pasaport ve vize işlemleri,

1961

Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nde sayılan diplomatik görevlerden biri değildir; bu görevler

1963

Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi uyarınca konsoloslukların sorumluluğundadır.

Adım Adım Çözüm

1961

Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin

3

. maddesinde sayılan beş temel diplomatik fonksiyonu hatırla.

Temsil, koruma, müzakere, bilgi toplama/raporlama ve dostane ilişkileri geliştirme.

Diplomatik misyonun yetki sınırlarını belirlemek için temel hukuki kaynağa başvurulmalıdır.

Seçeneklerde sunulan idari ve noterlik benzeri işlemleri bu listeyle karşılaştır.

Pasaport ve vize işlemleri idari niteliktedir ve konsoloslukların (Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi Madde

5

) görev alanına girer.

Diplomatik ve konsolosluk görevleri arasındaki ayrımı netleştirmek uyuşmazlıkları çözer.

Anahtar Kavram

Diplomatik misyonun fonksiyonları ile konsolosluk görevleri arasındaki ayrım.

Tahmini Süre:45s

Soru 110Soru →

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca, kabul eden devlet nezdinde görev yapan bir diplomatik ajanın yargı bağışıklığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ajan, kabul eden devletin ceza yargısından mutlak (tam) bir bağışıklığa sahiptir.

Diplomatik ajan, yalnızca resmi görevlerinin ifası sırasında işlediği fiiller için ceza yargısı bağışıklığından yararlanır.

Diplomatik ajan, kabul eden devletin hukukî ve idarî yargısından hiçbir istisna olmaksızın tamamen muaftır.

Diplomatik ajan, ağır bir suç işlemesi ve suçüstü yakalanması durumunda kabul eden devlet makamlarınca tutuklanabilir.

Diplomatik ajanın ceza yargısı bağışıklığından feragat etme yetkisi bizzat diplomatik ajanın kendisine aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik ajan, kabul eden devletin ceza yargısından mutlak (tam) bir bağışıklığa sahiptir.

Cevap

Diplomatik ajan, kabul eden devletin ceza yargısından mutlak (tam) bir bağışıklığa sahiptir.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 31. maddesine göre, bir diplomatik ajan kabul eden devletin ceza yargısından tam bir bağışıklığa sahiptir. Bu bağışıklık mutlaktır; yani suçun niteliğine (ağır veya hafif) veya ajanın o sırada görevde olup olmamasına bakılmaksızın uygulanır.

Adım Adım Çözüm

Viyana Sözleşmesi'nin ilgili maddesinin tespiti

1961 Viyana Sözleşmesi Madde 31, diplomatik ajanların yargı bağışıklığını düzenler.

Sorunun yasal dayanağını belirlemek.

Ceza yargısı bağışıklığının kapsamını değerlendirme

Sözleşme, ceza yargısı bağışıklığı için herhangi bir istisna öngörmemiştir.

Hukuk ve idare yargısındaki istisnaların ceza yargısında olup olmadığını kontrol etmek.

Sonuçlandırma

Diplomatik ajanın ceza bağışıklığının 'mutlak' olduğu sonucuna varılır.

En doğru tanımı seçmek.

Anahtar Kavram

Diplomatik Ajanların Mutlak Ceza Yargısı Bağışıklığı

İpuçları

Diplomatik ajanların ceza yargısı bağışıklığı ile hukuk yargısı bağışıklığı arasındaki 'istisna' farkını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Hukuk ve idare yargısı bağışıklığının üç özel istisnasını (taşınmaz mal, miras, ticari faaliyet) detaylıca inceleyin.

Tahmini Süre:45s

Soru 111Soru →

$1961$ tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca; kabul eden devlet topraklarında resmi görevleri dışında profesyonel veya ticari bir faaliyet yürüten diplomatik ajanın bu faaliyetleri kapsamında taraf olduğu bir uyuşmazlığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ajan bu faaliyetinden doğan hukuk davalarında medeni ve idari yargı bağışıklığından yararlanamaz; ancak cezai yargı bağışıklığı ile tanıklık yapmama hakkı saklı kalmaya devam eder.

Ticari faaliyetlerin şahsi niteliği gereği, diplomatik ajanın hem medeni hem de cezai bağışıklığı bu işlemlerle sınırlı olarak kendiliğinden kalkar.

Ajanın bu davada yargılanabilmesi için kabul eden devletin, ajanı 'persona non grata' (istenmeyen kişi) ilan etmesi ve görevine son vermesi ön koşuldur.

Söz konusu ticari uyuşmazlıkta mahkeme tarafından ajanın tanık olarak dinlenmesine karar verilirse, ajan diplomatik kimliği gereği mahkemeye gitmeden sadece yazılı beyanda bulunmakla yükümlüdür.

Bu tür bir davada ajanın aleyhine karar verilmesi durumunda, yargı bağışıklığından feragat edilmediği sürece ajanın hiçbir malvarlığına yönelik icra işlemi yapılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik ajan bu faaliyetinden doğan hukuk davalarında medeni ve idari yargı bağışıklığından yararlanamaz; ancak cezai yargı bağışıklığı ile tanıklık yapmama hakkı saklı kalmaya devam eder.

Cevap

Diplomatik ajan şahsi ticari faaliyetleri nedeniyle medeni yargıdan muaf değildir ancak cezai bağışıklığı ve tanıklık yapmama hakkı devam eder.

Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin

31

. maddesi uyarınca, diplomatik ajanlar kabul eden devletin cezai yargı yetkisinden mutlak bir bağışıklığa sahiptir. Medeni ve idari yargı yetkisi bakımından ise üç temel istisna öngörülmüştür: şahsi taşınmaz mallar, miras işlemleri ve resmi görev dışındaki ticari/profesyonel faaliyetler. Bu uyuşmazlık bir ticari faaliyetten doğduğu için ajan medeni yargıya tabidir. Ancak aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, diplomatik ajanın tanıklık yapma zorunluluğu bulunmamaktadır ve cezai bağışıklığı bu durumdan etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

1961

Viyana Sözleşmesi'nin

31

. maddesini analiz et.

Diplomatik ajanın cezai yargı bağışıklığının tam, medeni yargı bağışıklığının ise istisnalı olduğu tespit edilir.

Bağışıklık kapsamının sınırlarını belirlemek için temel hukuki dayanak budur.

Ticari faaliyet istisnasını değerlendir.

Madde

31/1-(c)

uyarınca şahsi ticari faaliyetler medeni ve idari yargı bağışıklığının dışındadır.

Uyuşmazlığın yargılanabilir olup olmadığını belirlemek gerekir.

Tanıklık ve cezai bağışıklık kurallarını kontrol et.

Medeni uyuşmazlık olsa bile ajanın tanıklık yapmaya zorlanamayacağı (

31/2

) ve cezai bağışıklığının etkilenmeyeceği sonucuna ulaşılır.

Farklı bağışıklık türlerinin (medeni, cezai, tanıklık) birbirinden bağımsız işlediğini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Diplomatik Ajanın Yargı Bağışıklığı İstisnaları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 112Soru →

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca; bir diplomatik misyonun arşivlerinin yerleşke dışındaki bir alanda bulunması ve diplomatik haberleşme araçlarının korunması ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Misyonun arşiv ve belgeleri, nerede ve kimin elinde bulunursa bulunsun her zaman dokunulmazdır; diplomatik torba ise hiçbir şekilde açılamaz veya alıkonulamaz.

Diplomatik torbanın içeriğine dair ciddi bir şüphe oluşması durumunda, kabul eden devlet torbanın gönderen devlet temsilcisinin huzurunda açılmasını talep edebilir; reddi hâlinde torbayı iade edebilir.

Misyon binalarının dokunulmazlığı kural olarak esastır; ancak yangın veya patlama gibi acil durumlarda misyon şefinin rızası varsayılarak yerel makamlar içeri girebilir.

Arşivlerin dokunulmazlığı, misyon yerleşkesinin (premises) dokunulmazlığının bir parçasıdır; bu nedenle bina dışına çıkarılan belgeler ancak diplomatik ajanın kişisel dokunulmazlığı kapsamında korunabilir.

Diplomatik torba ile diplomatik ajanın kişisel bagajı aynı dokunulmazlık rejimine tabidir ve her ikisi de ancak ağır bir suç şüphesi altında adli makamlarca denetlenebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Misyonun arşiv ve belgeleri, nerede ve kimin elinde bulunursa bulunsun her zaman dokunulmazdır; diplomatik torba ise hiçbir şekilde açılamaz veya alıkonulamaz.

Cevap

Misyonun arşiv ve belgelerinin her yerde dokunulmaz olduğu ve diplomatik torbanın hiçbir şekilde açılamayacağı ifadesi doğrudur.

1961 Viyana Sözleşmesi uyarınca misyonun arşivleri nerede bulunursa bulunsun (ister bina dışında bir depoda, ister nakil sırasında) mutlak dokunulmazlığa sahiptir. Aynı şekilde diplomatik torba, içeriği ne olursa olsun hiçbir şekilde açılamaz ve kabul eden devlet tarafından alıkonulamaz.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Sözleşmesi'nin 24. maddesini analiz et.

Arşivlerin dokunulmazlığının yerleşke (bina) ile sınırlı olmadığı, 'nerede bulunursa bulunsun' (at any time and wherever they may be) dokunulmaz olduğu saptanır.

Arşivlerin gizliliği diplomatik misyonun işleyişi için hayati önemdedir.

27. maddenin 3. fıkrasını (Diplomatik Torba) değerlendir.

Torbanın açılmasının veya alıkonulmasının kesin olarak yasaklandığı görülür.

Diplomatik haberleşme özgürlüğü mutlak bir koruma altına alınmıştır.

Diplomatik hukuk ile konsolosluk hukuku arasındaki 'torba' ayrımını yap.

1963 Konsolosluk Sözleşmesi'ndeki 'şüphe durumunda açma/iade' imkanının 1961 Diplomatik Sözleşmesi'nde bulunmadığı tespit edilir.

KPSS düzeyinde en sık yapılan hata bu iki sözleşme rejimini karıştırmaktır.

Anahtar Kavram

Arşivlerin ve Diplomatik Torbanın Mutlak Dokunulmazlığı

Daha Fazla Pratik

1961 Diplomatik Sözleşmesi ile 1963 Konsolosluk Sözleşmesi arasındaki diplomatik torba ve yerleşkeye giriş rejimlerini karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 113Soru →

1961 Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümlerine göre, kabul eden devletin yargı yetkisinden yararlanan bir diplomatik ajanın bağışıklığından feragat edilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bağışıklıktan feragat her zaman sarih (açık) olmalıdır ve yargılama bağışıklığından feragat, kararın icrasına yönelik bağışıklıktan da feragat edildiği anlamına gelmez.

Diplomatik ajan, kendisine tanınan kişisel bir hak olması nedeniyle kendi bağışıklığından gönderen devletin onayı olmaksızın bizzat feragat edebilir.

Yargılama bağışıklığından feragat edildiği durumlarda, bu işlem mahkeme kararının icrası (yerine getirilmesi) aşamasını da kendiliğinden kapsar.

Hukuk davalarında diplomatik ajanın mahkemeye yazılı savunma vermesi, bağışıklıktan zımni (örtülü) feragat edildiği anlamına gelir ve bu feragat geçerlidir.

Bağışıklıktan feragat yetkisi, diplomatik ajanın görev yaptığı kabul eden devletin mahkemelerine aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağışıklıktan feragat her zaman sarih (açık) olmalıdır ve yargılama bağışıklığından feragat, kararın icrasına yönelik bağışıklıktan da feragat edildiği anlamına gelmez.

Cevap

Bağışıklıktan feragat her zaman sarih (açık) olmalı ve yargılama bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından feragat edildiği anlamına gelmemelidir.

Doğru yanıt, diplomatik bağışıklığın temel kuralını yansıtır. 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesine göre; feragat her zaman gönderen devlet tarafından ve açık (sarih) bir şekilde yapılmalıdır. Ayrıca, yargı yetkisinden feragat edilmesi, mahkeme kararı sonucunda yapılacak olan icra (haciz vb.) işlemleri için bağışıklığın kalktığı anlamına gelmez. İcra için ikinci ve ayrı bir feragat beyanı zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Feragat yetkisinin kime ait olduğunun belirlenmesi

Yetki gönderen devlete aittir.

Diplomatik bağışıklıklar devletin egemenliğini temsil eder, bireysel bir imtiyaz değildir.

Feragat usulünün incelenmesi

Feragat sarih (açık) olmalıdır.

1961 Viyana Sözleşmesi 32. madde uyarınca feragatın yoruma yer bırakmayacak şekilde açıkça beyan edilmesi gerekir.

Yargılama ve icra ayrımının kontrol edilmesi

Yargılama feragatı icrayı kapsamaz.

Hukuk devleti ve devletler hukuku prensipleri gereği, bir hükmün icrası (zorla yerine getirilmesi) için devletin ayrıca rıza göstermesi şarttır.

Anahtar Kavram

Bağışıklıktan feragat yetkisi gönderen devlete aittir; feragat sarih olmalı ve yargı/icra bağışıklıkları birbirinden ayrı mütalaa edilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanların hukuk davalarındaki istisnaları (taşınmaz mal, miras, ticari faaliyet) ile feragat kurallarını karşılaştırınız.

Tahmini Süre:45s

Soru 114Soru →

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3. maddesinde düzenlenen diplomatik misyonun asli fonksiyonları (görevleri) ve bu görevlerin icrasına ilişkin hukuki rejim dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi diplomatik misyonun söz konusu madde kapsamında tanımlanan asli görevlerinden biri olarak kabul edilemez?

Kabul eden devlet hükümeti ile resmi nitelikli müzakerelerde bulunmak.

Kabul eden devletteki şartları ve gelişmeleri bütün meşru vasıtalarla öğrenmek ve bunlar hakkında gönderen devlet hükümetine rapor vermek.

Kabul eden devletin mahkemeleri ve diğer makamları önünde, gönderen devlet vatandaşlarının gıyabında temsilini sağlamak üzere gerekli geçici önlemleri almak.

Gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki ekonomik, kültürel ve bilimsel ilişkileri geliştirmek ve dostane ilişkileri teşvik etmek.

Gönderen devletin ve vatandaşlarının menfaatlerini, uluslararası hukukun izin verdiği sınırlar dahilinde kabul eden devlet nezdinde korumak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devletin mahkemeleri ve diğer makamları önünde, gönderen devlet vatandaşlarının gıyabında temsilini sağlamak üzere gerekli geçici önlemleri almak.

Cevap

Kabul eden devletin mahkemeleri ve diğer makamları önünde vatandaşların temsili, 1961 Sözleşmesi'nin 3. maddesinde sayılan asli diplomatik fonksiyonlardan biri değildir.

Doğru cevap olan vatandaşların mahkemeler nezdinde gıyabında temsili, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3. maddesinde sayılan beş asli diplomatik fonksiyon (Temsil, Koruma, Müzakere, Bilgi Toplama, Dostane İlişkiler) arasında yer almaz. Bu görev, 1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 5. maddesinin (i) bendi uyarınca tanımlanmış özgün bir konsolosluk fonksiyonudur. Her ne kadar diplomatik misyonlar konsolosluk görevlerini de icra edebilse de, bu işlemler diplomatik misyonun madde 3 kapsamındaki 'asli' karakterli diplomatik görevleri içerisinde sayılmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (VDS) Madde 3/1 kapsamındaki görevleri analiz et.

Bu madde; temsil, koruma, müzakere, bilgi toplama ve dostane ilişkileri geliştirme olmak üzere beş temel fonksiyon sayar.

Diplomatik misyonun asli görevlerinin hukuki çerçevesini belirlemek.

Seçeneklerdeki görevlerin hangi sözleşme rejimine ait olduğunu ayırt et.

Mahkemeler nezdinde vatandaşların gıyabında temsili (noterlik, vesayet vb. işlemlerle birlikte) tipik bir konsolosluk görevidir.

Diplomatik görevler ile konsolosluk görevleri arasındaki fonksiyonel farkı saptamak.

VDS Madde 3/2'deki istisnai hükmü değerlendir.

Maddenin ikinci fıkrası diplomatik misyonların konsolosluk görevi yapmasına engel olmadığını belirtse de, bu durum konsolosluk görevlerini 'asli diplomatik fonksiyon' haline getirmez.

Sözleşmenin lafzındaki 'asli fonksiyon' vurgusuna dikkat etmek.

Anahtar Kavram

Diplomatik Fonksiyonlar ve Konsolosluk Görevleri Ayrımı

Daha Fazla Pratik

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 5. maddesini inceleyerek, diplomatik misyonun yapabileceği ancak asli diplomatik sıfatı taşımayan görevleri karşılaştırınız.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 115Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, gönderen devlet tarafından atanan bir konsolosluk şefinin kabul eden devlet ülkesinde görevine başlamasına ve konsolosluk yetkilerini kullanmasına izin veren belge aşağıdakilerden hangisidir?

Buyuruldu (Ekzekvatur)

Agreman

Güven Mektubu (İtimatname)

Konsolosluk Komisyonnamesi

Takdim Mektubu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Buyuruldu (Ekzekvatur)

Cevap

Buyuruldu (Ekzekvatur)

Buyuruldu (Ekzekvatur), bir konsolosluk şefinin kabul eden devlet tarafından resmen kabul edildiğini ve o devletin ülkesinde konsolosluk yetkilerini kullanabileceğini teyit eden temel belgedir. Bu belge, gönderen devletin sunduğu Komisyonname'ye karşılık olarak verilir.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk şefinin atanma sürecindeki belgeleri belirle.

Gönderen devlet 'Komisyonname' düzenler, kabul eden devlet ise 'Buyuruldu' (Ekzekvatur) verir.

Atama ve kabul süreçlerindeki belge isimlerini birbirinden ayırmak gerekir.

Kabul eden devletin yetki verme işlemini tanımlayan terimi seç.

Ekzekvatur (Buyuruldu).

Viyana Sözleşmesi'ne göre konsolosluk şefinin görev icra edebilmesi bu belgeye bağlıdır.

Anahtar Kavram

Konsolosluk şeflerinin kabul eden devlet tarafından yetkilendirilmesi süreci (Ekzekvatur).

Daha Fazla Pratik

Kabul eden devletin 'Buyuruldu' vermeyi gerekçe göstermeksizin reddetme hakkını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 116Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, gönderen devlet tarafından atanan bir 'konsolosluk şefi'nin (head of consular post) kabul eden devlet nezdinde göreve başlaması ve yetkilendirilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kabul eden devletin mevzuatı izin verdiği ölçüde, bir konsolosluk şefi, kendisine henüz 'buyuruldu' (ekzekvatur) verilmemiş olsa dahi geçici olarak görevlerini yerine getirmek üzere kabul edilebilir.

Kabul eden devlet, bir konsolosluk şefine 'buyuruldu' vermeyi reddettiği takdirde, bu kararın hukuki ve siyasi gerekçelerini gönderen devlete yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.

Gönderen devletin, konsolosluk şefinin tam kimliğini, sınıfını ve görev yapacağı bölgeyi belirterek hazırladığı ve kabul eden devlete ilettiği resmi atama belgesine 'itimatname' (güven mektubu) adı verilir.

Konsolosluk şefi, 'buyuruldu' (ekzekvatur) belgesi fiziksel olarak kendisine tebliğ edilmeden önce hiçbir resmi işlem yapamaz ve konsolosluk ayrıcalıklarından yararlanamaz.

Konsolosluk şeflerinin en üst sınıfı olan 'başkonsoloslar'ın atanabilmesi için diplomatik temsilcilerde olduğu gibi önceden 'agreman' (uygun görme) alınması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devletin mevzuatı izin verdiği ölçüde, bir konsolosluk şefi, kendisine henüz 'buyuruldu' (ekzekvatur) verilmemiş olsa dahi geçici olarak görevlerini yerine getirmek üzere kabul edilebilir.

Cevap

Kabul eden devletin mevzuatı elverdiği ölçüde, konsolosluk şefinin 'buyuruldu' (ekzekvatur) verilmesini beklerken geçici olarak görev yapmasına izin verilmesi mümkündür.

Doğru ifade, 1963 Viyana Sözleşmesi'nin 13. maddesinde düzenlenen 'Geçici Kabul' (Provisional Admission) müessesesini yansıtmaktadır. Bu maddeye göre, bir konsolosluk şefi, nihai yetkilendirme belgesi olan buyuruldu (ekzekvatur) kendisine henüz teslim edilmemiş olsa bile, kabul eden devletin iç mevzuatı izin verdiği ölçüde görevlerini geçici olarak yürütmek üzere kabul edilebilir. Bu, bürokratik süreçler tamamlanana kadar konsolosluk hizmetlerinin aksamasını önleyen önemli bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk şefinin atama belgesini tanımla.

Gönderen devlet 'komisyonname' (consular commission) hazırlar.

Bu belge şefin kimliğini ve yetki alanını belirleyen resmi bildirimdir.

Kabul eden devletin yetkilendirme işlemini incele.

Kabul eden devlet 'buyuruldu' (ekzekvatur) verir.

Buyuruldu, konsolosluk şefinin görev yapması için verilen nihai izindir.

Sözleşmenin 13. maddesindeki istisnai durumu değerlendir.

Geçici kabul (provisional admission) mümkündür.

Resmi buyuruldu süreci tamamlanana kadar işlerin aksamaması için bu imkan tanınmıştır.

Ret durumundaki yükümlülükleri kontrol et.

Kabul eden devletin gerekçe gösterme zorunluluğu yoktur (Madde 12/2).

Egemenlik hakkı gereği devletler yabancı bir konsolosu neden kabul etmediğini açıklamak zorunda bırakılmamıştır.

Anahtar Kavram

Konsolosluk Şeflerinin Yetkilendirilmesi ve Geçici Kabul

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 117Soru →

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilanı müessesesi ile ilgili olarak; kabul eden devletin yetkileri, işlemin zamanlaması ve hukuki sonuçları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kabul eden devlet, kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmaksızın herhangi bir zamanda bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebilir ve bu işlemi kişi henüz kabul eden devletin ülkesine gelmeden önce de gerçekleştirebilir.

İstenmeyen kişi ilanı ancak diplomatik ajanın kabul eden devletin iç hukukunu veya diplomatik nezaket kurallarını ağır biçimde ihlal etmesi durumunda ve bu ihlallerin somut kanıtlarla gerekçelendirilmesi şartıyla mümkündür.

Gönderen devletin istenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatı makul bir süre içinde geri çağırmaması durumunda, söz konusu kişi kabul eden devlet tarafından derhal tutuklanarak yerel mahkemeler nezdinde yargılanabilir.

Bir misyon üyesinin istenmeyen kişi ilan edilebilmesi için diplomatik misyon şefinin güven mektubunu kabul eden devletin devlet başkanına resmen sunmuş ve görevine fiilen başlamış olması zorunludur.

Kabul eden devletin istenmeyen kişi ilanı, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'ne yapılacak resmi bir bildirim ve gönderen devletin bu bildirimi kabul ettiğini beyan etmesi ile hukuki sonuç doğurur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmaksızın herhangi bir zamanda bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebilir ve bu işlemi kişi henüz kabul eden devletin ülkesine gelmeden önce de gerçekleştirebilir.

Cevap

Kabul eden devletin gerekçe göstermeksizin ve kişi henüz ülkeye gelmeden önce istenmeyen kişi ilan edebileceğini belirten seçenek doğrudur.

Doğru seçenek, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki iki temel unsuru tam olarak yansıtmaktadır: Birincisi, devletlerin bu kararı verirken herhangi bir gerekçe sunma (açıklama yapma) yükümlülüğünün bulunmamasıdır. İkincisi ise, bu yetkinin diplomatın kabul eden devlet ülkesine varışından önce dahi kullanılabiliyor olmasıdır. Bu, devletlerin egemenlik haklarının diplomatik hukuk alanındaki en güçlü tezahürlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

Viyana Sözleşmesi Madde 9'un incelenmesi

Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda' ve 'kararını gerekçelendirmek zorunda kalmaksızın' bildirimde bulunabileceği tespit edilir.

Uluslararası hukukta devletlerin egemenlik hakkı gereği, ülkelerinde hangi diplomatların bulunacağını belirleme yetkisi mutlaktır.

Zamanlama kriterinin analizi

Maddede belirtilen 'kişi henüz kabul eden devletin ülkesine gelmeden önce de yapılabileceği' hükmü doğrulanır.

Atanacak kişinin kabul edilmemesi hakkı, varış öncesinde de saklıdır.

Yaptırım ve sonuçların değerlendirilmesi

Gönderen devletin yükümlülüğünü yerine getirmemesi (geri çağırmama) halinde kabul eden devletin kişiyi 'misyon üyesi olarak tanımayı reddetme' yetkisine sahip olduğu görülür.

Diplomatik ayrıcalıkların devamı, kabul eden devletin o kişiyi diplomat olarak tanımasına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Hak ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanların dokunulmazlıklarının sona erme anı ile PNG ilanı arasındaki zaman farkını inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 118Soru →

1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme hükümleri uyarınca; bir devletin, belirli bir konuyu incelemek veya özel bir görevi yerine getirmek amacıyla başka bir devlete geçici bir heyet (özel misyon) gönderebilmesi için aranan temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

İlgili devletlerin bu konuda karşılıklı rızasının bulunması

Devletler arasında halihazırda muvazzaf diplomatik ilişkilerin bulunması

Gönderen ve kabul eden devletlerin birbirini resmen ve hukuken tanımış olması

Misyonun Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından onaylanmış olması

Heyet başkanının mutlaka dışişleri bakanı veya hükümet başkanı olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili devletlerin bu konuda karşılıklı rızasının bulunması

Cevap

İlgili devletlerin karşılıklı rızasının bulunması

1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'nin 7. maddesine göre, bir devletin başka bir devlete özel misyon gönderebilmesi için karşılıklı rıza (mutabakat) yeterlidir. Bu rıza sağlandığı sürece taraflar arasında daimi diplomatik veya konsolosluk ilişkisi olması ya da devletlerin birbirini tanımış olması zorunlu değildir.

Adım Adım Çözüm

Özel misyonun (ad hoc diplomasi) mahiyeti değerlendirilir.

Özel misyonlar, daimi diplomatik temsilciliklerden farklı olarak belirli bir süre ve görev için oluşturulan geçici yapılardır.

Kuruluş rejimini anlamak için misyonun geçicilik niteliği esastır.

1969 Özel Misyonlar Sözleşmesi'nin 7. maddesi ve ilgili kurallar incelenir.

Sözleşme, özel misyonun gönderilmesi için diplomatik ilişki veya tanıma şartı aramaz; sadece tarafların o spesifik misyon için mutabık kalmasını (rızasını) şart koşar.

Uluslararası hukukta egemenlik ilkesi gereği, rıza dışı bir temsil heyetinin kabulü zorunlu kılınamaz.

Anahtar Kavram

Özel Misyonların Kurulmasında Karşılıklı Rıza İlkesi

Soru 119Soru →

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca, kabul eden devlet nezdinde görev yapan bir diplomatik ajanın şahsi dokunulmazlığı ve yargı bağışıklığı ile bu bağışıklığın istisnalarının uygulandığı uyuşmazlıklar (miras, taşınmaz mal, ticari faaliyet) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkeme, söz konusu istisnai uyuşmazlıklarda yargı yetkisine sahip olsa da; hükmün icrası için alınacak önlemler, ajanın şahsının veya konutunun dokunulmazlığını hiçbir şekilde ihlal etmemelidir.

Diplomatik ajanlar, tıpkı konsolosluk memurları gibi, kabul eden devlet hukukuna göre ağır suç teşkil eden fiillerde mahkeme kararıyla tutuklanabilir ve şahsi dokunulmazlıktan yararlanamazlar.

Söz konusu uyuşmazlıklardan kaynaklanan kararların icrası için, ajanın diplomatik misyon hizmetine tahsis edilmemiş olan şahsi malları üzerinde konut dokunulmazlığı gözetilmeksizin haciz işlemi uygulanabilir.

Gönderen devletin ajanın yargı bağışıklığından feragat etmesi durumunda, bu feragat mahkemece verilen nihai kararın icrasına yönelik işlemleri de kendiliğinden kapsamına alır.

Diplomatik ajanın yargı bağışıklığının bulunmadığı bu istisnai durumlarda, davanın esasına yönelik maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için ajan mahkeme huzurunda tanıklık yapmaya mecburdur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme, söz konusu istisnai uyuşmazlıklarda yargı yetkisine sahip olsa da; hükmün icrası için alınacak önlemler, ajanın şahsının veya konutunun dokunulmazlığını hiçbir şekilde ihlal etmemelidir.

Cevap

Diplomatik ajanın yargı bağışıklığının istisnasına giren hallerde bile icra önlemlerinin şahsi dokunulmazlık ve konut dokunulmazlığını ihlal etmemesi zorunluluğu

1961 Viyana Sözleşmesi'nin 31. maddesinin 3. fıkrası, diplomatik ajan aleyhine icra önlemleri alınmasını çok sıkı şartlara bağlamıştır. Bu hükme göre, icra ancak ajanın yargı bağışıklığından yararlanamadığı miras, taşınmaz mal ve ticari faaliyet davalarında mümkündür. Ancak bu durumda dahi, yapılacak olan icra işlemleri ajanın şahsi dokunulmazlığına (m. 29) veya konut dokunulmazlığına (m. 30) zarar vermemelidir. Bu, yargı yetkisi olsa dahi fiziki dokunulmazlığın üstünlüğünü koruyan temel bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

Viyana Sözleşmesi'nin 31/1 maddesindeki hukukî ve idarî yargı bağışıklığı istisnalarını (taşınmaz, miras, ticari faaliyet) analiz et.

Bu üç durumda kabul eden devlet mahkemelerinin yargı yetkisine sahip olduğu saptanır.

Bağışıklığın hangi durumlarda sona erdiğini anlamak için.

Aynı maddenin 3. fıkrasındaki (31/3) icra (cebri icra) sınırlamalarını incele.

İcra işlemlerinin ancak bu üç istisnai halde yapılabileceği, fakat 'ajanın şahsi dokunulmazlığı veya konut dokunulmazlığı ihlal edilmemek kaydıyla' mümkün olduğu görülür.

Yargı yetkisinin bulunmasının, dokunulmazlıkların tamamen kalktığı anlamına gelmediğini teyit etmek için.

Tanıklık (31/2) ve Feragat (32/4) kuralları ile karşılaştırarak çeldiricileri ele.

Tanıklık muafiyetinin mutlak olduğu ve icra için ayrı feragat gerektiği kuralları ile doğru seçenek desteklenir.

Uluslararası hukukta diplomatik ayrıcalıkların katmanlı yapısını kavramak için.

Anahtar Kavram

Diplomatik bağışıklığın istisnai hallerinde bile şahsi ve konut dokunulmazlığının korunması (Cebri icra sınırı)

Soru 120Soru →

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'ne göre diplomatik misyon şefleri belirli sınıflara ayrılmıştır. Bu sınıflar arasında yer alan "Sürekli Maslahatgüzar" (Chargé d'affaires en titre) statüsündeki bir misyon şefi, güven mektubunu kabul eden devletin hangi makamına sunmakla yükümlüdür?

Devlet Başkanı

Dışişleri Bakanı

Başbakan

Parlamento Başkanı

Kabul Eden Devletin Büyükelçisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dışişleri Bakanı

Cevap

Sürekli Maslahatgüzarlar güven mektuplarını Dışişleri Bakanına sunarlar.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 14. maddesine göre, maslahatgüzarlar (sürekli olanlar), dışişleri bakanlarına akredite edilen üçüncü sınıf misyon şefleridir. Bu durum onları, doğrudan devlet başkanına akredite edilen büyükelçi ve elçilerden ayırır.

Adım Adım Çözüm

Misyon şefi sınıfını belirleme

Söz konusu temsilci 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 14. maddesinde sayılan 3. sınıf misyon şefidir.

Diplomatik rütbeler, akreditasyon usulünü doğrudan belirler.

Akreditasyon makamını eşleştirme

Büyükelçiler (1. sınıf) ve Elçiler (2. sınıf) Devlet Başkanına akredite edilirken; Maslahatgüzarlar (3. sınıf) Dışişleri Bakanına akredite edilir.

Uluslararası hukukta misyon şefleri arasındaki hiyerarşik fark, sunulan makam düzeyinde kendini gösterir.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyon Şeflerinin Sınıfları ve Akreditasyon Usulü

İpuçları

Misyon şefleri arasında bir hiyerarşi vardır ve en alt sınıftaki şefler en üst makama çıkmazlar.

Büyükelçilerin aksine maslahatgüzarlar, hükümetler arası düzeyde (bakanlık seviyesinde) bir temsil ilişkisi kurarlar.

Daha Fazla Pratik

Geçici maslahatgüzar (ad interim) ile sürekli maslahatgüzar (en titre) arasındaki farklara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 6 / 20Sonraki

Diplomasi ve Konsolosluk Hukuku

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar