Bir izole doku preparatında, tam agonist niteliğindeki bir ilacın doz-yanıt ilişkisi incelenmektedir. Ortama 'İlaç X' eklendiğinde, agonistin doz-yanıt eğrisinin düşük 'İlaç X' konsantrasyonlarında paralel olarak sağa kaydığı ve maksimum yanıtın () değişmediği; ancak 'İlaç X' konsantrasyonu yüksek seviyelere çıkarıldığında değerinin giderek azaldığı gözlenmiştir.
Bu bulgulara göre, 'İlaç X'in antagonizma türü ve altta yatan farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- AGeri dönüşlü (reversible) kompetitif antagonizma - Agonistin reseptöre afinitesinin azalması
- BFizyolojik antagonizma - Farklı reseptör aktivasyonu ile zıt fizyolojik yanıt oluşturulması
- Geri dönüşsüz (irreversible) antagonizma - Sistemde yedek reseptör rezervinin bulunmasıCevap
- DAllosterik non-kompetitif antagonizma - Reseptör konformasyonunun değiştirilmesi
- ETers (inverse) agonizma - Reseptörün konstitütif aktivitesinin baskılanması
Cevap
Geri dönüşsüz (irreversible) antagonizma - Sistemde yedek reseptör rezervinin bulunması
Bu soru, yedek reseptörler (spare receptors) kavramının doz-yanıt eğrisi üzerindeki etkisini sorgulayan ileri düzey bir sorudur. Normalde geri dönüşsüz (irreversible) antagonistler, reseptör havuzunu kalıcı olarak azalttığı için değerini düşürür (non-kompetitif davranış). Ancak, sistemde yedek reseptörler varsa (yani maksimal yanıt için reseptörlerin sadece bir kısmının uyarılması yetiyorsa), antagonistin düşük dozları sadece 'fazlalık' olan reseptörleri ve bir miktar gerekli reseptörü bloke eder. Bu durumda sistem, kalan reseptörlerle hala maksimal yanıtı oluşturabilir, ancak bunun için daha yüksek agonist konsantrasyonuna ihtiyaç duyar. Bu da eğrinin paralel olarak sağa kaymasına (kompetitif antagonizma taklidi) neden olur. Antagonist dozu arttıkça yedek rezerv tükenir ve artık kalan reseptörler maksimal yanıtı oluşturmaya yetmez; böylece ** düşmeye başlar**.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yedek Reseptörler ve Geri Dönüşsüz Antagonizma
Tahmini Süre:2m 0s