Soru

Zorluk: OrtaHipersensitivite Reaksiyonları

2828 yaşında kadın hasta, bakteriyel bir enfeksiyon nedeniyle yüksek doz intravenöz penisilin tedavisi alırken tedavinin 1010. gününde ani gelişen halsizlik, solukluk ve skleralarda hafif ikter şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri 8.28.2 g/dLg/dL, retikülosit oranı %5\%5 ve direkt Coombs testi pozitif saptanıyor. Bu hastada gelişen tablodan sorumlu olan hipersensitivite reaksiyonu ve temel efektör mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tip I hipersensitivite; mast hücrelerinden vazoaktif amin salınımı
  2. Tip II hipersensitivite; kompleman aktivasyonu ve fagositozCevap
  3. C
    Tip III hipersensitivite; immün kompleks birikimi ve vasküler hasar
  4. D
    Tip IV hipersensitivite; duyarlı T lenfositlerin makrofaj aktivasyonu
  5. E
    Tip II hipersensitivite; antikor aracılı hücresel reseptör blokajı

Cevap

Tip II hipersensitivite reaksiyonu kapsamında gerçekleşen kompleman aktivasyonu ve fagositoz
Doğru olan seçenekte belirtildiği üzere, penisilin eritrosit membranına bağlandığında bir 'neoantijen' oluşturur. Bu yapıya karşı gelişen IgG tipi antikorlar eritrosit yüzeyine tutunur (direkt Coombs pozitifliği). Bu antikorlar ya klasik yoldan kompleman sistemini aktive ederek intravasküler hemolize yol açar ya da dalaktaki makrofajlar üzerindeki Fc reseptörleri aracılığıyla opsonizasyon ve fagositoza (ekstravasküler hemoliz) neden olur. Bu süreç Tip II hipersensitivite reaksiyonunun temel mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Halsizlik, solukluk, ikter ve düşük hemoglobin düzeyi akut hemolizi; pozitif direkt Coombs testi ise eritrosit yüzeyinde antikor varlığını gösterir.
Tanının immün hemolitik anemi olduğunu doğrulamak için gereklidir.
2
Etiyolojik ajanın belirlenmesi
Hastanın yüksek doz penisilin kullanıyor olması, ilaca bağlı gelişen bir hipersensitiviteyi düşündürür.
Penisilin, eritrosit membran proteinlerine bağlanarak immünojenik hale gelen klasik bir haptendir.
3
İmmünolojik mekanizmanın sınıflandırılması
Hücre yüzeyine bağlı antijenlere karşı oluşan antikorların (IgG/IgM) hücre yıkımına yol açması Coombs-Gell sınıflamasına göre Tip II (sitotoksik) hipersensitivitedir.
Doğru patogenetik yolu tanımlamak için sınıflama yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

İlaca bağlı Tip II hipersensitivite reaksiyonlarında hapten (ilaç) hücre yüzeyine bağlanır, oluşan antikorlar komplemanı aktive eder veya opsonizasyon ile fagositozu tetikler.
Bu soruyu puanla