Otuz iki yaşında bir erkek hastaya yapılan balgam kültüründe *Mycobacterium tuberculosis* üremesi saptanıyor. İlaç duyarlılık testlerinde izoniazide karşı direnç saptanırken; direnç mekanizmasının, mikolik asit sentezinde görevli olan *enoyl-ACP redüktaz* enzimini kodlayan genindeki bir mutasyon sonucu bu enzimin aşırı ekspresyonuna bağlı olduğu belirleniyor. Buna göre, bu hastada aşağıdaki antitüberküloz ilaçlardan hangisine karşı da çapraz direnç görülme olasılığı en yüksektir?
- EtionamidCevap
- BRifampisin
- CPirazinamid
- DEtambutol
- EKapreomisin
Cevap
Etionamid, izoniazid ile ortak hedef olan gen ürünü enzimini etkilediği için çapraz direnç gösteren seçenektir.
İzoniazid ve etionamid, mikobakteri hücre duvarı için hayati önem taşıyan mikolik asit sentezinde rol oynayan redüktaz enzimini (bu enzim geni tarafından kodlanır) inhibe ederler. İzoniazid bu etkiyi göstermek için (katalaz-peroksidaz) enzimi tarafından aktive edilmeye ihtiyaç duyarken, etionamid (fades-bağımlı monooksijenaz) tarafından aktive edilir. Soruda belirtilen direnç mekanizması doğrudan hedef enzim olan üzerindeki bir değişikliğe bağlı olduğu için, her iki ilaç da etkisini kaybeder ve çapraz direnç gelişir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İzoniazid ve Etionamid arasındaki çapraz direnç, hedef enzim olan mutasyonuna bağlıdır; ancak mutasyonu çapraz direnç oluşturmaz.