Çok ilaca dirençli tüberküloz (MDR-TB) şüphesi olan bir hastadan elde edilen *Mycobacterium tuberculosis* izolatına yapılan moleküler duyarlılık testinde, katalaz-peroksidazı kodlayan *katG* geninin yabanıl (wild-type) tipte olduğu, ancak enoil-açil taşıyıcı protein redüktazı kodlayan *inhA* geninin promotör bölgesinde bir mutasyon saptanmıştır. Bu mutasyon profiline sahip bir izolat için aşağıdaki ilaç çiftlerinden hangisine karşı çapraz direnç gelişmiş olması en olasıdır?
- İsoniazid - EtionamidCevap
- Bİsoniazid - Rifampin
- CRifampin - Rifabutin
- DPirazinamid - İsoniazid
- EStreptomisin - Amikasin
Cevap
İsoniazid ve Etionamid çiftine karşı çapraz direnç gelişmesi en olasıdır.
İsoniazid (INH) ve Etionamid, mikobakteri hücre duvarındaki mikolik asit sentezini inhibe eden ön ilaçlardır (prodrug). INH, *katG* (katalaz-peroksidaz) ile; Etionamid ise *ethA* ile aktifleşir. Ancak her iki ilacın da aktif formu aynı nihai hedefi, yani InhA (Enoil-ACP redüktaz) enzimini inhibe eder. Dolayısıyla, hedef molekülü kodlayan *inhA* genindeki bir mutasyon veya aşırı ekspresyon, her iki ilacın da etkinliğini azaltarak İsoniazid ve Etionamid arasında çapraz dirence yol açar. *katG*'nin sağlam olması INH aktivasyonunun bozulmadığını gösterir ancak hedef (InhA) mutasyonlu olduğu için direnç yine de görülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsoniazid ve Etionamid, yapısal olarak benzerdir ve ikisi de mikolik asit sentezini *InhA* (Enoil-ACP redüktaz) enzimini inhibe ederek durdurur. *inhA* mutasyonları bu iki ilaç arasında çapraz dirence neden olurken, *katG* mutasyonları sadece İsoniazid direncine (Etionamid duyarlı kalır) neden olur.
İpuçları
1
Sorudaki gen (inhA), mikolik asit sentez zincirinde görevli bir enzimi kodlar.
2
İsoniazid bu enzimi inhibe eder, ancak yapısal olarak İsoniazid'e benzeyen başka bir ikinci basamak ilaç da aynı enzimi hedefler.
3
İsoniazid direnci katG mutasyonuyla oluşsaydı, Etionamid hala etkili olabilirdi (çünkü aktivasyon yolları farklıdır). Ancak hedef (InhA) bozuksa, her ikisi de etki edemez.
Daha Fazla Pratik
İsoniazid direncinin *katG* delesyonuna bağlı olduğu bir senaryoda tedavi yaklaşımının nasıl değişeceğini düşünün.
Tahmini Süre:1m 30s