54 yaşında, bilinen dekompense karaciğer sirozu (Child-Pugh C) tanılı erkek hasta; son 24 … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$54$ yaşında, bilinen dekompense karaciğer sirozu (Child-Pugh C) tanılı erkek hasta; son $24$ saattir gelişen karın ağrısı, konfüzyon ve ateş şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde batında yaygın hassasiyet ve rebound saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; $Na^+: 135$ $mEq/L$ , $Cl^-: 88$ $mEq/L$ , $K^+: 3.2$ $mEq/L$ ölçülüyor. Arteriyel kan gazı analizi ise şu şekildedir: $pH: 7.44$ , $pCO_2: 26$ $mmHg$ , $HCO_3^-: 18$ $mEq/L$ . Bu hastanın asit-baz dengesi durumu için en olası tanımlama aşağıdakilerden hangisidir?

Artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuvar alkaloz (Üçlü bozukluk)Cevap
B
İzole respiratuvar alkaloz ve uygun metabolik kompanzasyon
C
Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuvar alkaloz (Mikst tip)
D
Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz
E
Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve uygun respiratuvar kompanzasyon

Cevap

Artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuvar alkalozun birlikte bulunduğu üçlü (triple) bozukluk

Doğru seçenek, hastadaki üçlü asit-baz bozukluğunu tanımlayan ifadedir. Hastanın anyon açığı

29

mEq/L

hesaplanarak artmış anyon açıklı metabolik asidoz (

HAGMA

) tanısı konur. Ardından yapılan delta-delta analizinde düzeltilmiş bikarbonatın

35

mEq/L

çıkması, tabloya bir metabolik alkalozun eklendiğini gösterir. Son olarak, Winters formülü ile hesaplanan beklenen

pCO_2

değerinin (

35

mmHg

), ölçülen değerden (

26

mmHg

) çok daha yüksek olması, üçüncü bir primer süreç olarak respiratuvar alkalozun varlığını kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

Anyon açığını (

AG

) hesapla.

AG = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 135 - (88 + 18) = 29

mEq/L

Normal anyon açığı

12 \pm 2

mEq/L

'dir.

29

değeri belirgin bir artmış anyon açıklı metabolik asidozu (

HAGMA

) gösterir.

Delta-delta (

Δ/Δ

) analizini gerçekleştir.

Δ AG = 29 - 12 = 17

\text{Düzeltilmiş } HCO_3^- = \u0394 AG + \text{Ölçülen } HCO_3^- = 17 + 18 = 35

mEq/L

Düzeltilmiş bikarbonat değeri

26

mEq/L

'den büyük olduğu için tabloya bir metabolik alkalozun eşlik ettiği anlaşılır.

Respiratuvar kompanzasyonu değerlendir (Winters formülü).

\text{Beklenen } pCO_2 = 1.5 \times 18 + 8 \pm 2 = 35 \pm 2

mmHg

. Ölçülen

pCO_2 = 26

mmHg

Ölçülen

pCO_2

(

26

), beklenen değerden (

35

) çok daha düşüktir. Bu durum, primer bir respiratuvar alkalozun varlığını kanıtlar.

Tüm bulguları birleştir.

HAGMA + \text{Metabolik Alkaloz} + \text{Respiratuvar Alkaloz}

Hastadaki siroz (kronik respiratuvar alkaloz), diüretik kullanımı (metabolik alkaloz) ve olası spontan bakteriyel peritonit/sepsis (HAGMA) bu tabloyu açıklar.

Anahtar Kavram

Üçlü asit-baz bozukluklarında (Triple Disorder), pH normal sınırlarda maskelenmiş olsa dahi anyon açığı ve delta-delta analizi ile altta yatan tüm primer süreçler tanımlanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Karaciğer sirozu olan hastalarda kronik respiratuvar alkalozun zemininde gelişen akut cerrahi tabloların sıklıkla bu tip kompleks mikst bozukluklara yol açabileceğini unutmayın.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru