42 yaşında erkek hasta, karın içi ateşli silah yaralanması nedeniyle acil opere ediliyor. … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

42 yaşında erkek hasta, karın içi ateşli silah yaralanması nedeniyle acil opere ediliyor. Postoperatif 3. günde mekanik ventilatör desteği altında takip edilen hastanın nazogastrik borusundan günlük $2200$ $mL$ safralı drenajı olduğu görülüyor. Fizik muayenede kan basıncı $85/55$ $mmHg$ , nabız $115/dk$ ve ateş $38.4^{\circ}C$ olarak saptanıyor.

Hastanın arter kan gazı ve serum elektrolit değerleri şöyledir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.48$
$pCO_2$	$26$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$19$ $mEq/L$
$Na^+$	$140$ $mEq/L$
$Cl^-$	$95$ $mEq/L$

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

A
Anyon açığı artmış metabolik asidoz ve metabolik alkaloz
B
Mikst anyon açığı artmış metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz
Anyon açığı artmış metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar alkalozCevap
D
İzole respiratuar alkaloz ve kompanse metabolik asidoz
E
Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz

Cevap

Anyon açığı artmış metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar alkalozun birlikte bulunduğu üçlü asit-baz bozukluğu.

Hastanın kan gazı analizinde

pH

7.48

ile alkalemi mevcuttur. Anyon açığı

26

mEq/L

olarak hesaplandığı için bir anyon açığı artmış metabolik asidoz (HAGMA) odağı mevcuttur (muhtemelen sepsis/şoka bağlı laktik asidoz). Ancak delta-delta analizinde,

AG

'deki

14

birimlik artışa karşılık

HCO_3

'taki düşüşün sadece

5

birim (

24-19

) olması, baz fazlalığına işaret eder ve tabloya bir metabolik alkalozun (NG drenajına bağlı) eklendiğini gösterir. Son olarak, metabolik asidoza yanıt olarak beklenen

pCO_2

değeri

34-38

mmHg

aralığında olmalıyken, hastanın

pCO_2

değerinin

26

mmHg

olması, tabloya üçüncü bir bileşen olarak respiratuar alkalozun (sepsis veya aşırı ventilasyon kaynaklı) eklendiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

pH

değerini değerlendirin.

pH = 7.48

(Alkalemi).

Primer bozukluğun yönünü belirlemek için ilk adımdır.

Anyon açığını (

AG

) hesaplayın.

AG = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (95 + 19) = 26

mEq/L

AG > 12

olduğu için anyon açığı artmış metabolik asidoz (HAGMA) mevcuttur.

Delta-Delta (

\Delta/\Delta

) analizini yapın.

\Delta AG = 26 - 12 = 14

. Beklenen

HCO_3 = 24 - 14 = 10

. Ölçülen

HCO_3 = 19

Ölçülen

HCO_3

(

19

), beklenen

HCO_3

'tan (

10

) belirgin şekilde yüksek olduğu için tabloya metabolik alkaloz eklenmiştir.

Winter's formülü ile respiratuar kompanzasyonu kontrol edin.

Beklenen

pCO_2 = 1.5 \times [HCO_3] + 8 \pm 2 = 1.5 \times 19 + 8 = 36.5 \pm 2

. Ölçülen

pCO_2 = 26

Ölçülen

pCO_2

(

26

), beklenen en düşük değerden (

34.5

) bile düşüktür. Bu durum primer bir respiratuar alkalozun eşlik ettiğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Üçlü asit-baz bozuklukları, cerrahi hastalarda (şok + NG drenajı + sepsis/vantilatör) sık görülen ve delta analizi ile Winter's formülünün birlikte kullanılmasını gerektiren karmaşık tablolardır.

Alternatif Yöntem

Delta-Delta analizi yerine 'Düzeltilmiş Bikarbonat' yöntemini kullanabilirsiniz: Ölçülen

HCO_3 + (AG - 12)

. Bu vakada

19 + (26 - 12) = 33

mEq/L

. Eğer düzeltilmiş

HCO_3 > 26

ise ek bir metabolik alkaloz mevcuttur.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru