Soru

Zorluk: Çok zorAsit-Baz Dengesi Bozuklukları

7070 yaşında erkek hasta, akut mezenter iskemi ön tanısıyla yoğun bakım ünitesinde takip edilmektedir. Hastaya nazogastrik dekompresyon uygulanmakta ve yüksek doz diüretik tedavisi verilmektedir. Hastanın yapılan fizik muayenesinde turgor-tonus azalmış, batın rahat olarak değerlendirilmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde; Na+Na^+: 142142 mmol/L, ClCl^-: 9494 mmol/L, K+K^+: 3.23.2 mmol/L saptanmıştır. Arteriyel kan gazı değerleri ise şöyledir: pHpH: 7.427.42, pCO2pCO_2: 3838 mmHg, HCO3HCO_3^-: 2424 mEq/L. Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anyon açığı artmış metabolik asidoz ve metabolik alkalozCevap
  2. B
    Normal asit-baz dengesi
  3. C
    İzole anyon açığı artmış metabolik asidoz
  4. D
    Anyon açığı artmış metabolik asidoz ve respiratuar asidoz
  5. E
    Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz

Cevap

Anyon açığı artmış metabolik asidoz ve metabolik alkalozun birlikte bulunduğu mikst tablodur.
Vakada mezenter iskemiye bağlı laktik asidoz (anyon açığı artmış metabolik asidoz) mevcuttur; ancak nazogastrik aspirasyon ve diüretik kullanımı eş zamanlı bir metabolik alkaloz yaratarak pHpH ve HCO3HCO_3 değerlerini normal aralıkta tutmuştur. Anyon açığı 2424 (normali 1212) olarak hesaplanır. Anyon açığındaki 1212 birimlik artışa rağmen bikarbonatın düşmemesi, 'gizli' bir alkalozun kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anyon açığının (AG) hesaplanması
AG=Na(Cl+HCO3)=142(94+24)=24AG = Na - (Cl + HCO_3) = 142 - (94 + 24) = 24 mmol/L.
Artmış anyon açığı (>12>12), primer bir metabolik asidozun varlığını kanıtlar.
2
Anyon açığındaki değişimin (ΔAG\Delta AG) bulunması
ΔAG=2412=12\Delta AG = 24 - 12 = 12.
Bikarbonattaki beklenen düşüşü hesaplamak için anyon açığındaki sapma belirlenmelidir.
3
Düzeltilmiş bikarbonatın (Delta-Delta analizi) hesaplanması
Du¨zeltilmis\cHCO3=O¨lc\cu¨lenHCO3+ΔAG=24+12=36Düzeltilmiş HCO_3 = Ölçülen HCO_3 + \Delta AG = 24 + 12 = 36.
Eğer bu değer 2626 mEq/L'den büyükse, eşlik eden bir metabolik alkaloz vardır.
4
Mikst bozukluğun sentezi
36>2636 > 26 olduğu için ek bir metabolik alkaloz mevcuttur.
Laktat birikimi (mezenter iskemi) anyon açığını artırırken, kusma/NG dekompresyon ve diüretik kullanımı bikarbonatı artırarak pHpH ve HCO3HCO_3 değerlerini normal sınırlara çekmiştir.

Anahtar Kavram

Normal pH ve normal bikarbonat değerleri, 'mikst' (birbirini dengeleyen) ağır asit-baz bozukluklarını maskeleyebilir; bu durum ancak anyon açığı ve delta-delta analizi ile saptanabilir.
Bu soruyu puanla