Otoimmün bir hastalık nedeniyle uzun süreli ve yüksek dozda ekzojen glukokortikoid (örneğin deksametazon) tedavisi alan bir hastada, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının baskılanmasına bağlı olarak adrenal bezlerde aşağıdaki morfolojik veya fizyolojik değişikliklerden hangisinin görülmesi en olasıdır?
- Zona fasciculata ve zona reticularis tabakalarında belirgin atrofi görülürken, zona glomerulosa tabakasının yapısının büyük oranda korunmasıCevap
- BACTH eksikliğine bağlı olarak her üç kortikal tabakada (glomerulosa, fasciculata ve reticularis) yaygın ve eşit dereceli atrofi gelişmesi
- CMineralokortikoid eksikliğine bağlı olarak gelişen ağır hiperkalemi, hiponatremi ve metabolik asidoz tablosu
- DNegatif feedback mekanizmasının ortadan kalkması sonucu zona reticularistan aşırı miktarda dehidroepiandrosteron (DHEA) salınımı
- EKortizolün mineralokortikoid reseptörleri üzerindeki etkisi nedeniyle zona glomerulosada kompanzatuvar hiperplazi oluşumu
Cevap
Ekzojen steroid kullanımı ACTH salgısını baskılar; bu durum ACTH'a bağımlı olan zona fasciculata ve zona reticularis tabakalarında atrofiye yol açarken, temel olarak RAAS kontrolünde olan zona glomerulosa tabakası bu durumdan etkilenmez.
Dışarıdan alınan glukokortikoidler hipofizden ACTH salgısını baskılar. ACTH, adrenal korteksin iç iki tabakası olan zona fasciculata ve zona reticularis'in hem fonksiyonu hem de morfolojik bütünlüğü için kritik bir trofik hormondur. Bu nedenle ACTH eksikliğinde bu iki tabaka atrofiye uğrar. Ancak adrenal korteksin en dış tabakası olan zona glomerulosa, mineralokortikoid (aldosteron) üretimi için birincil olarak anjiyotensin II ve potasyuma ihtiyaç duyar; ACTH'ın bu tabaka üzerindeki trofik etkisi minimaldir. Dolayısıyla sekonder adrenal yetmezlikte zona glomerulosa yapısı korunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adrenal korteks tabakalarının diferansiyel hormonal regülasyonu
Daha Fazla Pratik
Primer ve sekonder adrenal yetmezlik arasındaki elektrolit farklarını (Na+, K+) ve hiperpigmentasyon varlığını karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s