Klinik muayene ve laboratuvar tetkikleri sonucunda hipofiz kaynaklı bir sekrete eden adenom (Cushing hastalığı) tanısı alan yaşındaki bir kadın hastada, adrenal bez görüntülemesinde bilateral kortikal kalınlaşma (hiperplazi) saptanmıştır. Ancak hastanın plazma elektrolit paneli incelendiğinde sodyum ve potasyum düzeylerinin normal sınırlar içinde olduğu ve aldosteron salgı düzeyinin kronik artışından belirgin şekilde etkilenmediği gözlenmiştir.
Bu hastada zona glomerüloza tabakasının ve aldosteron salgısının kronik yüksekliğinden nispeten bağımsız kalmasının temel fizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AZona glomerüloza hücrelerinde kolesterolün pregnenolona dönüşümünü sağlayan kolesterol desmolaz enziminin bulunmaması
- Aldosteron sentezinin birincil olarak anjiyotensin II ve plazma potasyum konsantrasyonu tarafından regüle edilmesiCevap
- CZona glomerüloza tabakasının ACTH reseptörleri olan melanosit uyarıcı hormon reseptörlerini (MC2R) eksprese etmemesi
- DArtan plazma kortizol düzeylerinin zona glomerüloza üzerinde güçlü bir negatif feedback baskısı oluşturması
- EZona glomerülozada steroid sentezini zona fasikülataya yönlendiren 17α-hidroksilaz enziminin bulunmaması
Cevap
Aldosteron sentezinin birincil olarak anjiyotensin II ve plazma potasyum konsantrasyonu tarafından regüle edilmesi
Adrenal korteks tabakaları farklı hormonal kontrol sistemlerine sahiptir. Zona fasikülata ve zona retikülaris, hipofizden salgılanan 'nın birincil kontrolü altındadır. Bu nedenle Cushing hastalığında (kronik fazlalığı) bu iki tabaka hipertrofiye uğrar. Ancak en dış tabaka olan zona glomerüloza, birincil olarak renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi (özellikle anjiyotensin II) ve ekstraselüler potasyum konsantrasyonu tarafından kontrol edilir. Bu diferansiyel regülasyon sayesinde, düzeyleri çok yüksek olsa bile zona glomerüloza fonksiyonları ve dolayısıyla plazma elektrolit dengesi nispeten korunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adrenal korteks tabakalarının diferansiyel regülasyonu