Soru

Zorluk: ZorGaz ve İnhalan Zehirlenmeleri

Kapalı bir ortamda çıkan yangından kurtarılan 40 yaşındaki bir hastada, nabız oksimetresi (pulse oximetry) ile ölçülen oksijen satürasyonu %98\%98 (yalancı normal) olmasına rağmen hastada ciddi laktik asidoz, konfüzyon ve ciltte kiraz kırmızısı renk değişikliği saptanmıştır. Bu hastada hem karbonmonoksit (COCO) hem de siyanür zehirlenmesi birlikteliği düşünülmektedir.

Siyanür zehirlenmesine yönelik tedavi planlanırken, antidot olarak sodyum nitrit kullanımından kaçınılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hemoglobinin demir atomunu +3+3 değerlikli hale getirerek methemoglobinemi oluşturması ve mevcut karboksihemoglobinemi üzerine oksijen taşıma kapasitesini daha da azaltmasıCevap
  2. B
    Siyanürün sitokrom c oksidaz enzimine olan afinitesini artırarak mitokondriyal solunumu geri dönüşsüz olarak durdurması
  3. C
    Karbonmonoksit varlığında sodyum tiyosülfat ile reaksiyona girerek tiyosiyanat oluşumunu tamamen inhibe etmesi
  4. D
    Ciltteki kiraz kırmızısı rengin methemoglobin varlığında siyanoza dönüşerek klinik takibi zorlaştırması
  5. E
    Nitritlerin doğrudan laktat dehidrogenaz enzimini inhibe ederek laktik asidozu daha da şiddetlendirmesi

Cevap

Sodyum nitritin methemoglobin oluşturarak hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini düşürmesi ve bu etkinin karbonmonoksit maruziyeti (karboksihemoglobinemi) olan hastada hipoksiyi derinleştirmesi nedeniyle kullanımı kontrendikedir.
Doğru yanıt olan seçenek, nitritlerin etki mekanizması ile karbonmonoksit zehirlenmesinin fizyopatolojisini birleştirir. Nitritler, hemoglobinin yapısındaki Fe2+Fe^{2+}'yi Fe3+Fe^{3+}'e çevirerek methemoglobin oluşturur. Methemoglobin oksijen taşıyamaz. Karbonmonoksit maruziyeti olan bir hastada zaten hemoglobinin önemli bir kısmı karboksihemoglobin şeklinde bağlandığı için oksijen taşıma kapasitesi düşüktür. Üzerine bir de methemoglobin eklenmesi doku hipoksisini derinleştirerek hastanın ölümüne neden olabilir. Bu yüzden bu hastalarda methemoglobin oluşturmayan hidroksokobalamin tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki maruziyetleri analiz et.
Hasta hem COCO hem de siyanür maruziyeti altındadır.
Yangın dumanı her iki toksini de içerir.
2
Karbonmonoksitin etkisini değerlendir.
Karboksihemoglobin (COHbCOHb) oluşumu ve oksijen disosiasyon eğrisinin sola kayması.
COCO, hemoglobine oksijenden 200 kat daha fazla afiniteyle bağlanır ve doku hipoksisi yaratır.
3
Nitritlerin (antidot) etkisini değerlendir.
Hemoglobin demiri Fe2+Fe^{2+}'den Fe3+Fe^{3+}'e yükseltgenir (Methemoglobinemi).
Methemoglobin, siyanürü bağlayarak (SiyanomethemoglobinSiyanomethemoglobin) enzimi kurtarmayı hedefler ancak kendisi oksijen taşıyamaz.
4
Kombine etkiyi sentezle.
COHbCOHb + MetHb birleşimi sonucu işlevsel hemoglobin miktarı hayati sınırın altına iner.
Her iki durum da doku oksijenlenmesini farklı mekanizmalarla bozar; bu nedenle hidroksokobalamin (MetHb yapmayan antidot) tercih edilir.

Anahtar Kavram

Yangın kurbanlarında COCO ve siyanür zehirlenmesi birlikteliğinde, nitritler oksijen taşıma kapasitesini daha da düşürdüğü için kontrendikedir; yerine hidroksokobalamin kullanılır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla