Kapalı bir ortamda çıkan yangından kurtarılan 40 yaşındaki bir hastada, nabız oksimetresi (pulse oximetry) ile ölçülen oksijen satürasyonu (yalancı normal) olmasına rağmen hastada ciddi laktik asidoz, konfüzyon ve ciltte kiraz kırmızısı renk değişikliği saptanmıştır. Bu hastada hem karbonmonoksit () hem de siyanür zehirlenmesi birlikteliği düşünülmektedir.
Siyanür zehirlenmesine yönelik tedavi planlanırken, antidot olarak sodyum nitrit kullanımından kaçınılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Hemoglobinin demir atomunu değerlikli hale getirerek methemoglobinemi oluşturması ve mevcut karboksihemoglobinemi üzerine oksijen taşıma kapasitesini daha da azaltmasıCevap
- BSiyanürün sitokrom c oksidaz enzimine olan afinitesini artırarak mitokondriyal solunumu geri dönüşsüz olarak durdurması
- CKarbonmonoksit varlığında sodyum tiyosülfat ile reaksiyona girerek tiyosiyanat oluşumunu tamamen inhibe etmesi
- DCiltteki kiraz kırmızısı rengin methemoglobin varlığında siyanoza dönüşerek klinik takibi zorlaştırması
- ENitritlerin doğrudan laktat dehidrogenaz enzimini inhibe ederek laktik asidozu daha da şiddetlendirmesi
Cevap
Sodyum nitritin methemoglobin oluşturarak hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini düşürmesi ve bu etkinin karbonmonoksit maruziyeti (karboksihemoglobinemi) olan hastada hipoksiyi derinleştirmesi nedeniyle kullanımı kontrendikedir.
Doğru yanıt olan seçenek, nitritlerin etki mekanizması ile karbonmonoksit zehirlenmesinin fizyopatolojisini birleştirir. Nitritler, hemoglobinin yapısındaki 'yi 'e çevirerek methemoglobin oluşturur. Methemoglobin oksijen taşıyamaz. Karbonmonoksit maruziyeti olan bir hastada zaten hemoglobinin önemli bir kısmı karboksihemoglobin şeklinde bağlandığı için oksijen taşıma kapasitesi düşüktür. Üzerine bir de methemoglobin eklenmesi doku hipoksisini derinleştirerek hastanın ölümüne neden olabilir. Bu yüzden bu hastalarda methemoglobin oluşturmayan hidroksokobalamin tercih edilmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yangın kurbanlarında ve siyanür zehirlenmesi birlikteliğinde, nitritler oksijen taşıma kapasitesini daha da düşürdüğü için kontrendikedir; yerine hidroksokobalamin kullanılır.
Tahmini Süre:2m 0s