Gaz ve İnhalan Zehirlenmeleri

Kapalı bir ortamda çıkan yangından kurtarılan 40 yaşındaki bir hastada, nabız oksimetresi (pulse oximetry) ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%98$ (yalancı normal) olmasına rağmen hastada ciddi laktik asidoz, konfüzyon ve ciltte kiraz kırmızısı renk değişikliği saptanmıştır. Bu hastada hem karbonmonoksit ($CO$) hem de siyanür zehirlenmesi birlikteliği düşünülmektedir.

Siyanür zehirlenmesine yönelik tedavi planlanırken, antidot olarak sodyum nitrit kullanımından kaçınılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ev yangını sırasında yoğun dumana maruz kalarak kurtarılan 42 yaşındaki hasta acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde konfüzyon, taşipne ve ciltte belirgin kızarıklık (flushing) izleniyor. Laboratuvar analizinde kan laktat düzeyi $9 mmol/L$ ve karboksihemoglobin ($COHb$) seviyesi $\%22$ olarak saptanıyor. Hem siyanür hem de karbonmonoksit ($CO$) toksisitesi şüphesiyle antidot tedavisi planlanan bu hastada, nitrit içeren ajanlar yerine kobalt bazlı bir bileşiğin (hidroksokobalamin) tercih edilmesinin temel tıbbi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı bir mekanda çıkan yangından kurtarılan 50 yaşındaki bir hastada ciddi laktik asidoz ($pH: 7.10$, Laktat: $15 mmol/L$), konfüzyon ve taşikardi saptanmıştır. Hastanın nabız oksimetresi (pulse oximetry) $\%99$ saturasyon göstermesine karşın, arteryel kan gazı ölçümünde $O_2$ parsiyel basıncı ($PaO_2$) normal bulunmuştur. Karbonmonoksit ($CO$) ve siyanür zehirlenmesi birlikteliği düşünülen bu hastada, doku hipoksisini daha da derinleştirebilecek methemoglobinemi riskinden kaçınmak amacıyla nitrit içeren antidotların kullanımı uygun görülmemiştir. Bu klinik tabloda öncelikle tercih edilmesi gereken antidotun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Karbonmonoksit ($CO$) zehirlenmesinde, hemoglobinin oksijene olan afinitesinin artmasına bağlı olarak oksihemoglobin disosiyasyon eğrisinde görülen temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Karbonmonoksit ($CO$) zehirlenmesi olan bir hastada, ciddi doku hipoksisi mevcudiyetine rağmen nabız oksimetresi (pulse oximetry) cihazının oksijen satürasyonunu yanıltıcı bir şekilde normal veya yüksek ($$) ölçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kanalizasyon işçisi, çalışma sırasında aniden bilincini kaybederek bayılmış ('knockdown') ve çevredekiler tarafından ortamdan uzaklaştırılmıştır. Acil servise getirildiğinde hastanın ciddi laktik asidozu olduğu, ancak pulse oksimetre ile ölçülen oksijen satürasyonunun $\%98$ olduğu saptanmıştır. Ayrıca hastanın cebindeki madeni paraların üzerinde siyah-yeşil bir renk değişikliği (sülfür korozyonu) izlenmiştir. Bu klinik tabloya yol açan gaz ve farmakolojik tedavi prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Plastik ve poliüretan malzemelerin bulunduğu bir depo yangınından kurtarılan 35 yaşındaki bir hastada konfüzyon ve ciddi laktik asidoz ($pH: 7,12$, Laktat: $14$ $mmol/L$) saptanmıştır. Hastanın mikst venöz kan gazı incelemesinde oksijen satürasyonunun ($SvO_2$) normalden çok yüksek ($\%85$) olduğu ve arterio-venöz oksijen farkının ($avDO_2$) belirgin derecede daraldığı saptanmıştır.

Bu hastanın tedavisinde ilk seçenek olarak önerilen hidroksokobalamin ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kuyumculuk sektöründe çalışan 28 yaşındaki erkek hasta, altın kaplama işlemi sırasında asidik bir çözeltinin siyanür tuzlarıyla temas etmesi sonucu aniden fenalaşarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde konfüzyon, taşipne, nefesinde 'acı badem' kokusu ve ciltte parlak kırmızı (cherry-red) renk değişikliği saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin laktik asidoz ($pH: 7,10$, Laktat: $14$ $mmol/L$) saptanırken, santral venöz oksijen satürasyonunun ($SvO_2$) $\%90$ gibi alışılmadık derecede yüksek olduğu görülüyor.

Bu hastada görülen histotoksik hipoksiyi geri döndürmek amacıyla kullanılan ve siyanür iyonlarını doğrudan bağlayarak siyanokobalamine dönüştüren ilk seçenek antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı bir kanalizasyon sisteminde çalışan 42 yaşındaki bir işçi, çalışma sırasında aniden gelişen baş dönmesi, bulantı ve ardından bilinç kaybı şikayetleriyle acil servise getirilir. Olay yerindeki çalışma arkadaşlarından alınan bilgide, ortamda yoğun bir "çürük yumurta" kokusunun olduğu öğrenilmiştir. Hastanın muayenesinde siyanoz, taşipne ve ciddi solunum depresyonu saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan gazın temel toksik etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Gümüş parlatma işiyle uğraşan küçük bir atölyede çalışan 32 yaşındaki erkek hasta, temizlik solüsyonuyla temas sonrası ani gelişen nefes darlığı, konfüzyon ve nöbet geçirme şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ciltte belirgin kızarıklık gözleniyor. Nabız oksimetresi ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%98$ iken, arteryel kan gazında şiddetli laktik asidoz ($pH: 7.1$, Laktat: $12\text{ mmol/L}$) ve venöz kan gazında oksijen satürasyonunun ($S_vO_2$) $\%92$ (normali $\%70-75$) olduğu saptanıyor.

Bu hastanın tedavisinde ilk seçenek olarak tercih edilen ve methemoglobinemi oluşturma riski taşımayan antidotun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşındaki bir hasta, şiddetli hipertansif kriz nedeniyle hastaneye yatırılıyor ve yüksek doz sodyum nitroprussid infüzyonuna başlanıyor. Tedavinin 36. saatinde hastada ani gelişen konfüzyon, ajitasyon ve metabolik asidoz tablosu gözleniyor. Kan gazı incelemesinde laktat düzeyinin belirgin arttığı saptanıyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan toksinin detoksifikasyonunu hızlandırmak amacıyla sülfür donörü olarak görev yapan ve Rodanez (tiosülfat sülfürtransferaz) enziminin aktivitesini artıran ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı alan yangınından kurtarılan bir hastanın fizik muayenesinde konfüzyon, taşipne ve cildinde belirgin parlak kırmızı (kiraz kırmızısı) renk değişikliği saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde karboksihemoglobin ($COHb$) düzeyi $\%30$, arteriyel kan gazında laktat düzeyi $12 mmol/L$ (Normal: $<2$) ve mikst venöz oksijen satürasyonu ($S_vO_2$) $\%92$ (Normal: $\%70-75$) bulunmuştur. Bu hastanın yönetimi ve patofizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Laboratuvar kazası sonrası acil servise getirilen ve nefesinde "acı badem" kokusu duyulan bir hastada siyanür zehirlenmesinden şüphelenilmiştir. Bu hastada siyanür iyonlarına doğrudan bağlanarak siyanokobalamin oluşturan ve methemoglobinemiye neden olmayan güncel antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Plastik ve poliüretan türevlerinin işlendiği bir fabrikada çıkan yangın sonrası acil servise getirilen 45 yaşındaki hastanın bilinci kapalıdır. Fizik muayenesinde cilt renginin parlak kırmızı olduğu, solunumunun yüzeysel ve hızlı olduğu saptanıyor. Arteriyel kan gazında $pH: 7.05$, $HCO_3^-: 10 mEq/L$, $PaO_2: 95 mmHg$ ve laktat düzeyi $18 mmol/L$ bulunuyor. Nabız oksimetresi ($SpO_2$) $\%98$ gösterirken, venöz kan gazında oksijen satürasyonu ($SvO_2$) $\%92$ olarak ölçülüyor. Bu klinik tabloya neden olan toksinin temel etki mekanizması ve tedavide ilk tercih edilmesi gereken antidotlardan biri olan hidroksikobalaminin etki prensibi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Metal parlatma ve temizleme işleri yapılan bir atölyede çalışan 30 yaşındaki erkek hasta, kazara yoğun bir buhara maruz kaldıktan sonra gelişen bilinç bulanıklığı, taşipne ve ciddi laktik asidoz ($pH: 7,08$, Laktat: $14 mmol/L$) tablosunda acil servise getiriliyor. Fizik muayenede hastanın cildinin pembe-kırmızı (vişne çürüğü) renkte olduğu ve nefesinde acı badem kokusu olduğu fark ediliyor. Arteriyel kan gazında $PaO_2$ değeri $98 mmHg$ (normal) bulunmasına rağmen, mikst venöz oksijen satürasyonunun ($SvO_2$) beklenmedik şekilde yüksek ($\%92$) olduğu ve arteriyel-venöz oksijen farkının ($AVDO_2$) anlamlı düzeyde daraldığı saptanıyor. Bu hastanın yönetimi ve altta yatan temel mekanizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Metal kaplama (galvano) atölyesinde çalışan 34 yaşındaki bir işçi, temizlik sırasında asit tankına yanlışlıkla potasyum tuzu dökülmesi sonucu ortaya çıkan buhara maruz kalıyor. Olay yerinde fenalaşan hasta, acil servise getirildiğinde koma tablosundadır. Fizik muayenede kan basıncı 80/50 mmHg, kalp hızı 110/dk saptanıyor. Kan gazı analizinde derin metabolik asidoz (pH: 7.1, Laktat: 14 mmol/L) ve venöz kanda belirgin oksijen yüksekliği (arteriyolizasyon) izleniyor. Bu hastanın tedavisinde hipotansiyonu derinleştirme riski taşımayan ve hemodinamik açıdan en güvenli kabul edilen spesifik antidotun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı bir endüstriyel tesiste plastik ve yün malzemelerin yandığı bir yangından kurtarılan 38 yaşındaki bir işçi, acil servise konfüzyon, taşipne ve taşikardi ile getiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde cilt renginin parlak pembe-kırmızı olduğu görülüyor. Arteriyel kan gazında $pH: 7,10$, $HCO_3^-: 12$ $mEq/L$ ve laktat: $14$ $mmol/L$ saptanırken, $PaO_2$ değeri normal sınırlarda ($95$ $mmHg$) bulunuyor. Venöz kan gazı analizinde ise $PvO_2$ değerinin $75$ $mmHg$ (normal: $40$ $mmHg$) olduğu ve arteriyo-venöz oksijen farkının ($A-V$ $O_2$ gradienti) belirgin düzeyde azaldığı tespit ediliyor. Bu hastada öncelikle uygulanması gereken antidotun temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bir yangın mahallinden kurtarılan ve acil servise getirilen hastanın bilinci kapalıdır. Muayenesinde taşipne, taşikardi ve ciddi laktik asidoz saptanmıştır. Pulse oksimetre ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%98$ olarak ölçülmesine rağmen doku hipoksisi bulguları devam eden hastanın nefesinde karakteristik olarak acı badem kokusu fark edilmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası toksik ajan ve bu ajanın zehirlenmesinde tercih edilen antidot aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Bir deri işleme (tabaklama) atölyesinde, atık havuzundaki asidik temizlik solüsyonlarının karışması sonucu aniden ortaya çıkan "çürük yumurta" kokusunu takiben koku duyusu hızla kaybolan bir çalışan, kısa süre içinde bilincini kaybederek ("knockdown") yere düşmüştür. Acil servise getirildiğinde ciddi metabolik asidoz ($pH: 7,05$, Laktat: $15$ $mmol/L$) saptanan hastanın arteriyel kan gazında oksihemoglobin satürasyonu $\%98$, $P_aO_2$ değeri ise $95$ $mmHg$ olarak ölçülmüştür. Bu klinik tabloya neden olan toksik ajan ve yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kimya laboratuvarında çalışan teknisyen, bir kaza sonrası maruz kaldığı gaz nedeniyle ani gelişen nefes darlığı, baş ağrısı ve konfüzyon şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hastanın nefesinde acı badem kokusu fark ediliyor. Arteriyel kan gazı analizinde $PaO_2$ düzeyi normal sınırda saptanmasına rağmen, hastada ciddi laktik asidoz ve venöz kan oksijen saturasyonunun beklenenden yüksek olduğu (arteriyovenöz oksijen farkında azalma) görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan zehirlenmenin tedavisinde, methemoglobinemiye yol açmaması nedeniyle ilk basamakta tercih edilmesi gereken en uygun antidot aşağıdakilerden hangisidir?