Soru

Zorluk: OrtaNöronlar ve Sinaps Yapısı

Sinir sisteminde impuls iletimi, nöronlar arasındaki özelleşmiş bağlantı bölgeleri olan sinapslar aracılığıyla gerçekleşir. Morfolojik ve fonksiyonel özelliklerine göre kimyasal veya elektriksel olarak sınıflandırılan bu bağlantılar, farklı ultrastrüktürel uzmanlaşmalar sergiler. Elektriksel sinapsların (electrical synapses) yapısı ve iletim mekanizması dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sinaps tipini kimyasal sinapslardan ayıran bir özelliktir?

  1. İletimin, konneksin proteinlerinin oluşturduğu hekzamerik konnekson kanalları üzerinden doğrudan iyon geçişiyle ve sinaptik gecikme olmaksızın sağlanmasıCevap
  2. B
    Nörotransmitterlerin granüllü endoplazmik retikulumda (GER) sentezlenip veziküllere paketlenmesi ve kalsiyum bağımlı ekzositozla salınması
  3. C
    Presinaptik membranda veziküllerin kenetlenmesini organize eden elektron-yoğun piramidal yapıların (presinaptik ızgara) bulunması
  4. D
    Oligodendrositler veya Schwann hücreleri tarafından sağlanan miyelin kılıfın sinaps bölgesinde sonlanarak postsinaptik yoğunluğu oluşturması
  5. E
    Sinaptik aralık (cleft) genişliğinin yaklaşık 20-30 nm olması ve iletimin her zaman sadece tek yönlü (unidireksiyonel) gerçekleşmesi

Cevap

Elektriksel sinapslar, konneksin proteinlerinden oluşan konnekson kanalları aracılığıyla doğrudan iyon geçişi sağlar ve sinaptik gecikme göstermezler.
Elektriksel sinapslar, iki hücre membranı arasında gap junction (oluklu bağlantı) bölgeleri oluşturur. Bu bölgelerde her bir hücreden gelen 6 adet konneksin proteininin oluşturduğu 'konnekson' adı verilen kanallar bulunur. İyonlar ve küçük moleküller bu kanallar aracılığıyla bir hücreden diğerine doğrudan geçtiği için sinaptik gecikme yaşanmaz ve iletim hızı kimyasal sinapslara göre çok daha yüksektir.

Adım Adım Çözüm

1
Sinaps tiplerinin temel farklarını belirle
Kimyasal sinapslarda nörotransmitter ve vezikül kullanımı varken, elektriksel sinapslarda gap junction (oluklu bağlantı) yapıları bulunur.
İletim mekanizmasını anlamak için yapısal farkın tespiti gerekir.
2
Elektriksel sinapsın ultrastrüktürel bileşenlerini analiz et
6 adet konneksin proteini birleşerek 1 adet konnekson kanalını oluşturur; iki hücrenin konneksonları uç uca gelerek sitoplazmik devamlılık sağlar.
Elektriksel sinapsın moleküler yapısını doğrulamak için konneksin/konnekson ilişkisi kritiktir.
3
İletim hızı ve yönü açısından karşılaştır
İyon akışı doğrudan olduğu için zaman kaybı (sinaptik gecikme) yoktur ve iletim genellikle çift yönlüdür.
Fonksiyonel farkları eleyerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Elektriksel sinapslarda konnekson kanalları ve sinaptik gecikmenin yokluğu
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla