Soru

Zorluk: ZorNöronlar ve Sinaps Yapısı

Nöronların ultrastrüktürel organizasyonu, organel dağılımı ve sinaptik bağlantı tiplerine özgü membran uzmanlaşmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Elektriksel sinapslar, komşu nöronların sitoplazmaları arasında doğrudan bağlantı kuran konnekson (gap junction) kanalları sayesinde sinaptik gecikme olmaksızın hızlı ve genellikle çift yönlü iletim sağlar.Cevap
  2. B
    Akson tepeciği (axon hillock), perikaryonun devamı niteliğinde olup, yoğun Granüllü Endoplazmik Retikulum (GER/Nissl cisimcikleri) ve poliribozom içeriği ile aksonun geri kalanından ayırt edilir.
  3. C
    Kimyasal sinapslardaki 'presinaptik ızgara' (piramidal yoğunluklar), postsinaptik membrandan salınan sinyal moleküllerinin geri alınmasını sağlayan aktif bir endositoz merkezidir.
  4. D
    Postsinaptik membranda reseptörlerin sabitlenmesini sağlayan 'postsinaptik dansite' (PSD), hem kimyasal hem de elektriksel sinapslarda iyon kanallarını stabilize eden ortak bir ultrastrüktürel yapıdır.
  5. E
    Kimyasal sinapslarda sinaptik yarık (aralık) mesafesi yaklaşık 242-4 nm olup, bu mesafe elektriksel sinapslardaki yarıktan belirgin şekilde daha dardır.

Cevap

Elektriksel sinapslar, konnekson kanalları aracılığıyla sinaptik gecikme olmaksızın ve genellikle çift yönlü iletim sağlayan yapılardır.
Elektriksel sinapslar, nörondan nörona doğrudan iyon akışına izin veren 'gap junction' (neksus) yapılarıdır. Bu sinapslarda nörotransmitter kullanılmadığı için kimyasal sinapslardaki yaklaşık 0.50.5 ms'lik gecikme yaşanmaz ve iyonlar her iki yöne de akabildiği için iletim genellikle çift yönlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sinaps tiplerinin yapısal karşılaştırmasını yap.
Elektriksel sinapslarda konneksonlar varken, kimyasal sinapslarda veziküller ve sinaptik yarık bulunur.
İletim hızı ve yönü bu yapısal farklara bağlıdır.
2
Nöron bölgelerindeki organel dağılımını kontrol et.
Akson ve akson tepeciğinde Nissl cisimciği (GER) bulunmaz.
Protein sentezi hücre gövdesinde gerçekleşir, aksona taşınır.
3
Membran uzmanlaşmalarını değerlendir.
Presinaptik ızgara vezikül dizilimi, postsinaptik dansite ise reseptör organizasyonu içindir.
Bu yapılar kimyasal sinapsın asimetrik doğasını oluşturur.

Anahtar Kavram

Nöron ultrastrüktürü ve Sinaps Tipleri
Bu soruyu puanla