Soru

Zorluk: ZorNöronlar ve Sinaps Yapısı

Nöronların morfolojik bölümlerinde görülen ultrastrüktürel organizasyon farklılıkları, impulsun üretimi ve iletimi gibi fonksiyonel uzmanlaşmalarla doğrudan ilişkilidir. Perikaryon, akson tepeciği (axon hillock) ve aksonun başlangıç segmenti (initial segment) arasındaki geçiş bölgeleri ile sinaptik yapılar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Akson tepeciği, perikaryondaki Nissl cisimciklerinin (granüllü endoplazmik retikulum ve poliribozomlar) en yoğun bulunduğu bölge olarak tanımlanır.
  2. B
    Aksonun başlangıç segmentinde (AIS) mikrotübüller dağınık ve rastgele yerleşim gösterirken, dendritlerde belirgin demetler (fascicles) oluştururlar.
  3. Aksonun başlangıç segmentinde plazma membranının hemen altında "undercoating" adı verilen elektron yoğun bir tabaka bulunur ve aksiyon potansiyeli bu bölgede tetiklenir.Cevap
  4. D
    Dendritlerin proksimal kısımları mikrotübül ve mikrofilament içermesine rağmen, perikaryonun aksine asla ribozom ve granüllü endoplazmik retikulum içermezler.
  5. E
    Gray Tip II (simetrik) sinapslar, postsinaptik membranda presinaptik membrana göre çok daha kalın bir protein yoğunlaşması (PSD) göstermeleriyle karakterizedir.

Cevap

Aksonun başlangıç segmentinde plazma membranının altında 'undercoating' adı verilen elektron yoğun bir tabaka bulunur ve bu bölge aksiyon potansiyelinin tetiklendiği yerdir.
Aksonun başlangıç segmenti (AIS), nöronun aksiyon potansiyelini tetiklediği en kritik bölgedir. Elektron mikroskobunda, bu bölgedeki plazma membranının hemen altında 'undercoating' (membran altı yoğunlaşma) adı verilen protein komplekslerinden oluşan yoğun bir tabaka görülür. Ayrıca bu bölgede mikrotübüller bir araya gelerek karakteristik demetler (fascicles) oluşturur. Bu yapısal özellikler, voltaj kapılı sodyum kanallarının bu bölgede yüksek yoğunlukta tutulmasını sağlayarak impuls iletimini başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Nöronun perikaryon, akson tepeciği ve başlangıç segmenti (AIS) bölgelerinin organel içeriği karşılaştırılır.
Akson tepeciği ve aksonun (AIS dahil) Nissl cisimciklerinden (GER ve ribozom) yoksun olduğu hatırlanır.
Bu bölgeler protein sentezinin yapıldığı perikaryon ve proksimal dendritlerden yapısal olarak farklıdır.
2
Aksonun başlangıç segmentine (AIS) özgü ultrastrüktürel özellikler incelenir.
Membran altında elektron yoğun bir 'undercoating' tabakası ve mikrotübüllerin demetler (fascicles) oluşturduğu tespit edilir.
Bu yapılar bölgenin yüksek iyon kanalı yoğunluğunu stabilize eder.
3
Bölgenin fonksiyonel önemi ile yapısal özellikleri eşleştirilir.
AIS'in voltaj kapılı sodyum kanalı yoğunluğu nedeniyle aksiyon potansiyelinin tetiklendiği bölge olduğu sonucuna varılır.
Düşük eşik değerine sahip olması bu bölgeyi impuls üretimi için özelleştirir.

Anahtar Kavram

Akson Başlangıç Segmenti (AIS) ve Sinaps Ultrastrüktürü
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla