Examkin

Soru

Zorluk: ZorNöronlar ve Sinaps Yapısı

Nöronun farklı bölgelerindeki organel dağılımı, sitoskeletal organizasyon ve sinaptik ultrastrüktür özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Dendritik dikenler (spine) içinde yer alan "spin aparatı", düz endoplazmik retikulumun özelleşmiş bir formu olup kalsiyum depolanmasında rol oynar.Cevap
  2. B
    Akson tepeciği (axon hillock), yoğun Nissl cisimciği ve serbest ribozom içeriği sayesinde aksonun en bazofilik boyanan bölgesini oluşturur.
  3. C
    Akson başlangıç segmentinde (AIS), mikrotübüller sitoplazmada dağınık halde bulunur ve plazma membranı altında karakteristik bir protein tabakası (undercoating) izlenmez.
  4. D
    Gray Tip I sinapslar (asimetrik), postsinaptik membrandaki yoğunluğun presinaptik tarafa göre daha ince olması ve sinaptik aralığın Gray Tip II'ye göre daha dar olmasıyla karakterizedir.
  5. E
    Elektriksel sinapslarda (gap junction) iletim, konnekson proteinlerinin konformasyonel değişim ihtiyacı nedeniyle kimyasal sinapslara göre daha uzun bir sinaptik gecikmeye sahiptir.

Cevap

Dendritik dikenlerdeki spin aparatı, kalsiyum regülasyonunda görev yapan özelleşmiş bir düz endoplazmik retikulum (SER) türevidir.
Doğru ifadeye göre; dendritik dikenlerin (spine) içinde bulunan spin aparatı, kalsiyum iyonlarını depolayıp salarak sinaptik güçlenmeyi düzenleyen özelleşmiş bir düz endoplazmik retikulum (SER) yapısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Akson tepeciği ve başlangıç segmentinin (AIS) morfolojisini analiz et.
Akson tepeciğinde Nissl cisimciği bulunmadığı, AIS'te ise mikrotübüllerin demetlendiği ve membrana paralel yoğun bir tabaka (undercoating) olduğu belirlenir.
Nöronun aksonal başlangıç bölgeleri, aksiyon potansiyeli üretimi için özelleşmiş sitoskeletal proteinler ve sodyum kanalları içerir.
2
Gray sinaps tiplerini ultrastrüktürel olarak karşılaştır.
Gray Tip I sinapsların daha geniş aralıklı (30 nm30\ nm) ve asimetrik (belirgin postsinaptik dansite), Gray Tip II sinapsların ise daha dar (20 nm20\ nm) ve simetrik olduğu hatırlanır.
Bu morfolojik farklar genellikle sinapsın eksitatör (Tip I) veya inhibitör (Tip II) karakteriyle ilişkilidir.
3
Elektriksel ve kimyasal sinaps iletim hızlarını değerlendir.
Elektriksel sinapsların (gap junction) neredeyse anlık iletim sağladığı ve sinaptik gecikmenin kimyasal sinapslara özgü olduğu teyit edilir.
Konneksonlar aracılığıyla doğrudan iyon geçişi, kimyasal mediyatör salınımından çok daha hızlıdır.
4
Dendritik dikenlerin iç yapısını incele.
Dendritik dikenlerde aktin filamentleri ve düz ER modifikasyonu olan spin aparatının bulunduğu saptanır.
Spin aparatı, kalsiyum sinyallerini lokalize ederek sinaptik plastisiteyi (LTP/LTD) kontrol eder.

Anahtar Kavram

Nöronal Ultrastrüktür ve Sinaptik Farklılaşma
Bu soruyu puanla

Konular

Nöronlar ve Sinaps Yapısı

Bu konudan daha fazla soru