Şiddetli osteoporozu olan 68 yaşındaki kadın hastada, kemik yapımını (anabolik etki) uyarm… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Şiddetli osteoporozu olan $68$ yaşındaki kadın hastada, kemik yapımını (anabolik etki) uyarmak amacıyla rekombinant insan paratiroid hormonu ( $1-34$ ) analoğu olan teriparatid tedavisi planlanmaktadır. Bu ilacın kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
Osteoklastlarda farnesil pirofosfat sentaz ( $FPPS$ ) enzimini inhibe ederek kemik rezorpsiyonunu baskılar.
B
Uzun süreli kullanımda çene kemiği osteonekrozu ( $ONJ$ ) ve atipik subtrokanterik kırıklara yol açma riski en yüksek olan ajandır.
Paget hastalığı, iskelete radyoterapi öyküsü veya açıklanamayan alkalen fosfataz yüksekliği olanlarda kontrendikedir.Cevap
D
$RANKL$ ( $Receptor$ $Activator$ $of$ $Nuclear$ $Factor$ $Kappa-B$ $Ligand$ ) molekülüne bağlanarak osteoklast olgunlaşmasını inhibe eder.
E
Kemik dokusundaki östrojen reseptörlerine agonist, meme dokusundakilere ise antagonist etki gösterir.

Cevap

Teriparatidin, Paget hastalığı veya radyoterapi öyküsü gibi kemik döngüsünün arttığı durumlarda osteosarkom riski nedeniyle kontrendike olması.

Teriparatid, paratiroid hormonunun rekombinant bir parçasıdır. Aralıklı olarak verildiğinde kemik oluşumunu doğrudan uyarır. Ancak, kemik döngüsünün patolojik olarak arttığı Paget hastalığı, açıklanamayan alkalen fosfataz yüksekliği veya iskelet radyoterapisi öyküsü olan hastalarda osteosarkom gelişme riskini artırabileceği için kullanımı kontrendikedir.

Adım Adım Çözüm

İlacın sınıfını ve temel etkisini belirle.

Teriparatid, rekombinant

PTH

(

1-34

) analoğudur ve aralıklı (pulsatil) dozlarda osteoblastik aktiviteyi uyararak anabolik etki yapar.

Soruda anabolik etkili bir ajan sorulmaktadır, bu da bisfosfonat gibi antirezoptiflerden ayrım yapmayı gerektirir.

İlacın spesifik yan etki ve kontrendikasyon profilini değerlendir.

Teriparatidin en önemli 'kara kutu' (black box) uyarısı, ratlarda gözlenen osteosarkom riskidir.

Klinik pratikte bu risk nedeniyle kemik metabolizmasının bozuk olduğu (Paget, radyoterapi, yüksek ALP) hastalarda kullanımı sınırlandırılmıştır.

Diğer seçenekleri eleyerek doğrula.

Seçeneklerdeki diğer mekanizmalar bisfosfonat, denosumab ve raloksifene aittir.

Farmakolojik gruplar arasındaki temel farkları bilmek doğru yanıta ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Teriparatidin aralıklı dozda anabolik etkisi ve osteosarkom riski nedeniyle olan kontrendikasyonları.

İpuçları

Bu ilaç, bisfosfonatların aksine kemik yıkımını durdurmak yerine kemik yapımını (anabolik) artırır.

İlacın ratlarda yapılan uzun süreli toksisite çalışmalarında kemik kanseri (osteosarkom) riskinde artış saptanmıştır.

İlaç, paratiroid hormonunun (

PTH

) amino-terminalindeki ilk

34

aminoasidini içeren bir analogdur.

Daha Fazla Pratik

Bisfosfonatların oral alım talimatlarını (aç karnına, dik pozisyonda) ve bunun nedenini (özofajiyal iritasyon) gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru