65 yaşında kadın hasta, son bir haftadır devam eden halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyl… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$65$ yaşında kadın hasta, son bir haftadır devam eden halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Özgeçmişinde iki ay önce dispeptik yakınmaları nedeniyle omeprazol başlandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $130/80$ mmHg, ateşi $37.4^{\circ}C$ saptanıyor; gövdede yaygın makülopapüler döküntü izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi $2.4$ mg/dL (bazal düzeyi: $0.9$ mg/dL) bulunuyor.

Aşağıdaki tabloda hastanın tam idrar tetkiki sonuçları verilmiştir:

Parametre	Sonuç
Dansite	$1012$
Protein	$(+)$
Glukoz	$(-)$
Mikroskopi	Bol lökosit (Lökosit silindirleri mevcut)
Kültür	Üreme saptanmadı

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Akut interstisyel nefritCevap
B
Akut tübüler nekroz
C
Hızlı ilerleyen glomerulonefrit
D
Prerenal azotemi
E
Akut piyelonefrit

Cevap

Akut interstisyel nefrit

Akut interstisyel nefrit tanısı, hastanın klinik tablosuyla tam uyumludur. Omeprazol kullanımı gibi bir tetikleyici sonrası gelişen kreatinin artışı, makülopapüler döküntü ve idrarda lökosit silindirleri ile birlikte seyreden steril piyüri AİN için klasik bulgulardır. Özellikle PPI grubunda alerjik triadın (ateş, döküntü, eozinofili) tamamı nadiren görülse de, renal yetmezlik ve idrar bulguları tanıyı destekler.

Adım Adım Çözüm

İlaç öyküsünün değerlendirilmesi

Hastanın iki ay önce kullanmaya başladığı omeprazol (proton pompası inhibitörü), tübülointerstisyel hastalıklar için önemli bir tetikleyicidir.

İlaca bağlı akut interstisyel nefrit (AİN), AKI'nın sık nedenlerinden biridir.

Böbrek fonksiyonlarının ve sistemik bulguların analizi

Bazal değeri

0.9

mg/dL olan kreatininin

2.4

mg/dL'ye çıkması akut böbrek hasarını; makülopapüler döküntü ise hipersensitivite reaksiyonunu gösterir.

AİN klinik tablosu genellikle ilaç alımından haftalar sonra ortaya çıkan renal fonksiyon kaybı ve bazen sistemik alerjik bulgularla seyreder.

İdrar tetkikinin yorumlanması

İdrarda bol lökosit ve lökosit silindirleri saptanmasına rağmen kültürün negatif olması 'steril piyüri' olarak tanımlanır.

Steril piyüri, AİN tanısında oldukça karakteristiktir ve enfeksiyöz olmayan bir tübülointerstisyel inflamasyonu işaret eder.

Anahtar Kavram

İlaca bağlı gelişen Akut İnterstisyel Nefrit (AİN), tipik olarak akut böbrek hasarı, döküntü, ateş (her zaman bulunmayabilir) ve steril piyüri ile karakterizedir. Proton pompası inhibitörleri (PPI) günümüzde AİN'nin en sık nedenleri arasındadır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru