İnsan hayatında üreme kapasitesinin kazanıldığı puberteye geçiş ve bu kapasitenin sona erdiği menopoz dönemlerindeki nöroendokrin değişimler göz önüne alındığında, bu süreçlerin fizyolojisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Menopozda plazma FSH düzeyinin LH düzeyinden daha belirgin yükselmesinin temel nedeni over kaynaklı inhibin salgısının azalmasıdır.Cevap
- BPubertenin başlamasını tetikleyen temel mekanizma, hipotalamusun seks steroidlerine olan negatif feedback duyarlılığının (gonadostat) artmasıdır.
- CPuberte öncesi çocukluk döneminde GnRH puls jeneratörü tamamen inaktiftir ve hiç salınım yapmaz.
- DMenopozda overlerden salgılanan östrojenin azalması, hipotalamik GnRH puls jeneratörünün frekansında yavaşlamaya neden olur.
- EPuberteye girişte gözlenen ilk hormonal değişiklik, gündüz saatlerinde belirginleşen pulsatil LH salınımıdır.
Cevap
Menopozda over folikül havuzunun tükenmesiyle birlikte azalan inhibin seviyeleri, FSH üzerindeki selektif negatif feedback etkisini kaldırarak FSH düzeyinin LH'a oranla çok daha fazla yükselmesine () neden olur.
Menopoz döneminde foliküllerin tükenmesi sonucunda overlerden salgılanan steroidler (östrojen, progesteron) ve peptit yapılı hormonlar (inhibin A ve B) azalır. Seks steroidlerinin azalması hipotalamus ve hipofiz üzerindeki genel negatif feedback baskısını kaldırarak hem FSH hem de LH düzeylerini artırır. Ancak, inhibinlerin (özellikle İnhibin B) azalması FSH üzerindeki seçici baskılamayı da ortadan kaldırdığı için, plazma FSH düzeyi LH düzeyine göre çok daha yüksek seviyelere çıkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hormonal feedback mekanizmalarında gonadostat duyarlılığı ve inhibin kontrolü.