Soru

Zorluk: ZorHipofiz ve Paratiroid Patolojileri

4242 yaşında erkek hasta, bitemporal hemianopsi ve şiddetli baş ağrısı nedeniyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde rekürren nefrolitiazis öyküsü mevcut olup, babasında insülinoma tanısı olduğu öğreniliyor. Kraniyal MR görüntülemede sella tursikayı dolduran 3 cm3\text{ cm} çapında makroadenom izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde hipofiz hormon düzeyleri (PRL, GH, ACTH, TSH) normal sınırlarda saptanıyor. Cerrahi rezeksiyon materyalinde yapılan immünhistokimyasal incelemede tümör hücrelerinin **SF1SF-1 (Steroidogenic factor-1)** ile kuvvetli nükleer pozitiflik gösterdiği saptanıyor.

Bu tümörün en olası tanısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Somatotrop adenom
  2. B
    Kortikotrop adenom
  3. Gonadotrop adenomCevap
  4. D
    Laktotrop adenom
  5. E
    Null hücreli adenom

Cevap

Gonadotrop adenomlar, klinik olarak non-fonksiyonel hipofiz makroadenomlarının en yaygın nedenidir ve immünhistokimyasal olarak SF1SF-1 (Steroidogenic factor-1) transkripsiyon faktörü ekspresyonu ile tanınırlar.
Klinik olarak non-fonksiyonel (hormon fazlalığı bulgusu vermeyen) hipofiz makroadenomlarının büyük çoğunluğu gonadotrop hücre kökenlidir. Bu tümörler, gonadotrop hücre farklılaşmasını kontrol eden SF1SF-1 (Steroidogenic factor-1) transkripsiyon faktörünü eksprese ederler. Hastadaki bitemporal hemianopsi, tümörün optik kiyazmaya bası yaptığını; normal hormon düzeyleri ise tümörün 'sessiz' karakterde olduğunu doğrulamaktadır. MEN-1 sendromu (paratiroid, pankreas ve hipofiz tutulumu) bağlamında da hipofiz adenomları sık görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve biyokimyasal tabloyu analiz et.
Hasta, hormon seviyeleri normal olan (non-fonksiyonel) bir makroadenoma ve bası bulgusuna (bitemporal hemianopsi) sahiptir. Ayrıca aile öyküsü MEN-1 sendromunu düşündürmektedir.
Tanısal yaklaşımda ilk adım, tümörün fonksiyonel durumunu belirlemektir.
2
İmmünhistokimyasal belirteci değerlendir.
Tümör hücrelerinde SF1SF-1 transkripsiyon faktörü pozitifliği saptanmıştır.
Modern WHOWHO sınıflamasına göre hipofiz adenomları köken aldıkları hücre hatlarına göre transkripsiyon faktörleri ile tiplendirilir.
3
Hücre hattı ile transkripsiyon faktörünü eşleştir.
SF1SF-1 gonadotrop hücre hattına özgüdür.
Gonadotrop adenomlar tipik olarak 'sessiz'dir ve klinik prezentasyonları genellikle kitle etkisine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Hipofiz adenomlarının tiplendirilmesinde transkripsiyon faktörlerinin (PIT1PIT-1, TPITT-PIT, SF1SF-1) kullanımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla