Soru

Zorluk: ZorKronik Böbrek Yetmezliği

13 yaşında bir kız çocuk, kronik böbrek yetmezliği tanısıyla izlenmektedir. Boyu 150 cm150\text{ cm} ve ağırlığı 40 kg40\text{ kg} olan hastanın rutin kontrollerinde serum kreatinin değeri 2.5 mg/dL2.5\text{ mg/dL}, hemoglobin düzeyi 8.8 g/dL8.8\text{ g/dL}, ortalama eritrosit hacmi (MCVMCV) 84 fL84\text{ fL} ve serum eritropoetin (EPOEPO) düzeyi 15 mU/mL15\text{ mU/mL} (Laboratuvar referans aralığı: 5−25 mU/mL5-25\text{ mU/mL}) olarak saptanmıştır. Güncellenmiş Schwartz formülüne göre kk katsayısı 0.4130.413 olarak alınmaktadır.

Bu hastanın laboratuvar bulgularının klinik olarak yorumlanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hastanın hesaplanan tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFHeGFH) değerine göre böbrek yetmezliği Evre 3b aşamasındadır.
  2. B
    Eritropoetin düzeyinin referans aralığında olması, aneminin böbrek dışı nedenlere (örn. demir eksikliği) bağlı olduğunu kanıtlar.
  3. Saptanan eritropoetin düzeyi, mevcut hemoglobin seviyesi göz önüne alındığında böbreklerden yetersiz üretim olduğunu gösteren rölatif bir eksikliktir.Cevap
  4. D
    Hemoglobin değerindeki düşüklük ve MCVMCV düzeyinin normal olması, öncelikle kronik kan kaybına bağlı demir eksikliği anemisini düşündürür.
  5. E
    Evre 4 kronik böbrek yetmezliğinde anemi beklenmediği için bu tablo primer bir kemik iliği hastalığı olarak değerlendirilmelidir.

Cevap

Saptanan eritropoetin düzeyinin, mevcut aneminin derinliğine kıyasla düşük kalması (rölatif EPO eksikliği) kronik böbrek yetmezliği anemisinin temel patofizyolojisidir.
Kronik böbrek yetmezliği (KBY) anemisinde, böbreklerdeki eritropoetin üreten peritübüler interstisyel hücrelerin kütlesi azalır. Bu nedenle, hemoglobin düzeyi düştüğünde sağlıklı bir böbreğin vermesi gereken logaritmik EPO artış yanıtı verilemez. Sonuçta saptanan EPO düzeyi sayısal olarak laboratuvar referans aralığında olsa bile, aneminin derecesine göre 'rölatif' olarak düşüktür ve bu durum KBY anemisinin ana nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahmini Glomerüler Filtrasyon Hızı (eGFH) hesaplaması.
eGFH=k×Boy (cm)Serum Kreatinin (mg/dL)=0.413×1502.5=24.78 ml/dk/1.73m2eGFH = k \times \frac{\text{Boy (cm)}}{\text{Serum Kreatinin (mg/dL)}} = 0.413 \times \frac{150}{2.5} = 24.78\text{ ml/dk/1.73m}^2
Hastanın böbrek yetmezliği evresini belirlemek için klinik standarttır.
2
Böbrek yetmezliği evresinin belirlenmesi.
Evre 4 Kronik Böbrek Yetmezliği (GFH aralığı: 15−29 ml/dk/1.73m215-29\text{ ml/dk/1.73m}^2)
Yönetim planı evreye göre değişir.
3
Anemi tablosunun ve eritropoetin (EPO) yanıtının analizi.
Hb 8.8 g/dL8.8\text{ g/dL} iken saptanan 15 mU/mL15\text{ mU/mL} EPO düzeyi, 'rölatif eksiklik' olarak değerlendirilir.
Anemiye yanıt olarak EPO'nun normal referans değerinin çok üstüne çıkması gerekirken, KBY'de peritübüler hücrelerin kaybı nedeniyle bu yanıt yetersiz kalır.

Anahtar Kavram

Kronik böbrek yetmezliğinde anemi patofizyolojisi ve rölatif eritropoetin eksikliği kavramı.

Daha Fazla Pratik

KBY hastalarında eritropoetin direncine neden olan diğer faktörleri (enflamasyon, hepcidin artışı, demir eksikliği, hiperparatiroidizm) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla