Kronik böbrek yetmezliği (Evre 4) tanısıyla izlenen, metabolik asidozu ve anemisi medikal tedavi ile kontrol altına alınmış 10 yaşındaki erkek hastada, yeterli kalori alımına rağmen boy kısalığı (SDS: -3.2) ve büyüme duraklaması devam etmektedir. Yapılan endokrinolojik değerlendirmede bazal büyüme hormonu (GH) düzeyi normalin üst sınırında, serum IGF-1 düzeyi ise yaşa göre düşük saptanmıştır. Bu klinik tabloyu en iyi açıklayan patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- AÜremik toksinlerin etkisiyle hipofizer büyüme hormonu sekresyonunun baskılanması
- Karaciğerde büyüme hormonu reseptör sonrası sinyal iletiminde gelişen periferik dirençCevap
- CMasif proteinüriye sekonder idrarla IGF bağlayıcı protein (IGFBP-3) kaybı
- DYetersiz beslenmeye bağlı substrat eksikliği sonucu IGF-1 sentez kusuru
- EGhrelin düzeylerindeki düşüklüğe bağlı iştahsızlık ve anabolik uyarı eksikliği
Cevap
Karaciğerde büyüme hormonu reseptör sonrası sinyal iletiminde gelişen periferik direnç
Kronik Böbrek Yetmezliğinde (KBY) büyüme geriliği multifaktöriyeldir (asidoz, renal osteodistrofi, anemi, beslenme). Ancak endokrin açıdan en belirgin bozukluk, büyüme hormonuna (GH) karşı gelişen periferik dirençtir. Üremik toksinler, metabolik asidoz ve kronik inflamasyon; karaciğerde GH reseptör sayısını azaltır ve JAK2/STAT5 sinyal yolunu bozar. Sonuç olarak, hipofizden yeterli (hatta artmış) GH salgılanmasına rağmen, karaciğer yeterli IGF-1 sentezleyemez. Bu tabloya 'KBY'de GH direnci' denir ve tedavisinde suprafizyolojik dozlarda rekombinant GH kullanılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
KBY'de Büyüme Hormonu Direnci