Metal kaplama (galvano) atölyesinde çalışan 34 yaşındaki bir işçi, temizlik sırasında asit tankına yanlışlıkla potasyum tuzu dökülmesi sonucu ortaya çıkan buhara maruz kalıyor. Olay yerinde fenalaşan hasta, acil servise getirildiğinde koma tablosundadır. Fizik muayenede kan basıncı 80/50 mmHg, kalp hızı 110/dk saptanıyor. Kan gazı analizinde derin metabolik asidoz (pH: 7.1, Laktat: 14 mmol/L) ve venöz kanda belirgin oksijen yüksekliği (arteriyolizasyon) izleniyor. Bu hastanın tedavisinde hipotansiyonu derinleştirme riski taşımayan ve hemodinamik açıdan en güvenli kabul edilen spesifik antidotun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Merkezindeki kobalt iyonu aracılığıyla toksik ajanı doğrudan bağlayarak idrarla atılan kararlı bir komplekse dönüştürürCevap
- BHemoglobin demirini oksitleyerek methemoglobin oluşturur ve toksik ajanı sitokrom oksidazdan uzaklaştırır
- CRodanaz enzimi için sülfür donörü olarak görev yapar ve toksik ajanın tiyosiyanata dönüşümünü hızlandırır
- DKarboksihemoglobinin yarı ömrünü kısaltarak oksijenin dokulara sunumunu artırır
- ENADPH-methemoglobin redüktaz enzimini aktive ederek oksitlenmiş hemoglobini indirger
Cevap
Merkezindeki kobalt iyonu aracılığıyla toksik ajanı doğrudan bağlayarak idrarla atılan kararlı bir komplekse dönüştürür
Vaka, tipik bir siyanür zehirlenmesidir (sanayi maruziyeti, laktik asidoz, venöz arteriyolizasyon). Siyanür zehirlenmesinde kullanılan iki ana antidot grubu vardır: Methemoglobin oluşturucular (Nitritler) ve Doğrudan Bağlayıcılar (Hidroksokobalamin). Nitritler güçlü vazodilatör olduklarından hipotansif hastalarda risklidir. Hidroksokobalamin ise hemodinamik açıdan güvenlidir ve siyanürü doğrudan bağlayarak siyanokobalamine dönüştürür. Doğru seçenek bu mekanizmayı (şelasyon/kompleks oluşumu) tarif etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyanür zehirlenmesinde hipotansif hastalarda tercih edilen güvenli antidot (Hidroksokobalamin) ve etki mekanizması.